Agressie tegen zorgpersoneel neemt toe: ‘Wie geweld pleegt, heeft daarmee al zijn rechten op zorg verspeeld.’

Agressie tegen zorgmedewerkers past in een groter maatschappelijk plaatje

Agressie tegen zorgpersoneel staat niet op zichzelf. Geweld tegen verplegers en artsen in ziekenhuizen of eerstehulpposten maakt deel uit van een verharding die overal te zien is. De beelden van de jaarwisseling zijn bekend. Elk jaar gaat het bij oud en nieuw weer helemaal mis en moeten hulpverleners zoals politie, brandweer en ambulancepersoneel het weer ontgelden. Op een gegeven moment is de maat vol en komt het kabinet met strenge maatregelen.

Er is een samenwerkingsverband opgezet tussen diverse organisaties en sectoren. Denk hierbij aan politie, boa’s, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), lokale GGD’s, wijkteams en veiligheidshuizen. Gezamenlijk pakken ze agressie aan in de samenleving.

Bijna 6 op de 10 zorgmedewerkers ervaren agressie van patiënten

Cijfers van het CBS van 18 februari van dit jaar laten zien dat bijna 6 op de 10 zorgmedewerkers agressie ervaren van patiënten of bezoekers. Dat gaat van verbale agressie (48 procent), pesten (25 procent) tot fysiek geweld zoals slaan, spugen en duwen (21 procent). Dit geweld neemt almaar verder toe. Vaak meldt personeel het niet eens. Het hoort er een beetje bij, vinden ze. Maar intussen heeft het een enorme impact en leidt het tot vertrek van het personeel. Een recente uitzending van Zembla toont zelfs een gijzeling door een ex-patiënt van een instelling.

Melder Paul heeft er geen goed woord voor over: “We hebben een groot agressieprobleem in onze samenleving. We schijnen zelfs een van de agressiefste landen te zijn ter wereld in onze dagelijkse omgang met elkaar. Of het nou om zorgpersoneel gaat of de politie, de kassière in de supermarkt of een wethouder bij de gemeente, iedereen riskeert scheldpartijen of klappen. Het lijkt allemaal niets uit te maken. Ik vrees dat zolang deze agressie onbestraft blijft, het alleen maar zal toenemen.”

En Bram gaat zelfs een stapje verder: “Ja dááág! Wie geweld pleegt tegen een zorgverlener heeft – wat mij betreft – daarmee al zijn rechten op zorg verspeeld. Die bekijkt het verder maar.”

Ook geweld tegen thuiszorgmedewerkers

De agressie en geweld tegen zorgpersoneel beperkt zich niet tot medewerkers van ziekenhuizen en instellingen. Het komt ook voor in de thuiszorg dat personeel hiermee te maken krijgt. Dat draagt niet bij aan een gevoel van veiligheid, zeker niet in de nachtdienst. In het kader van bezuinigingen in de zorg overwegen sommige thuiszorgorganisaties om in plaats van 2 zoals gebruikelijk ’s nachts nog maar 1 zorgmedewerker op pad te sturen. Evean Zorg, onderdeel van het grotere zorgconcern Espria, overweegt om de ambulante nachtzorg zo te gaan afschalen. Het gaat om een groep van zo’n 10 medewerkers in de regio Noord-Holland Noord, Amsterdam en de Zaanstreek.

Vakbond CNV noemt dit onverantwoord en wil dit plan zo snel mogelijk van tafel krijgen. “Evean wil zorgmedewerkers ’s nachts in hun eentje op pad gaan sturen, in plaats van zoals nu met z’n tweeën,” zegt CNV-onderhandelaar Sophie Koppejan. “Dit gaat onveilige situaties opleveren. Ze komen dan in buurten die lang niet altijd veilig zijn, met agressie, verwarde personen, drugsdealers. We vinden dit totaal onverantwoord. Daarom trekken we nu aan de bel.”

Meldster Katinka ziet een verband tussen het geweld en de bezuinigingen in de zorg: “We moeten meer investeren in de zorg. Dan zouden medewerkers minder overwerkt zijn en is er meer tijd om patiënten te helpen. Maar dat gaat natuurlijk nooit gebeuren in de huidige politiek in Nederland.”

Op vrijdag 27 maart 2026 besteedt Meldpunt Actueel aandacht aan het thema van agressie tegen zorgpersoneel.

(Bron: CBS, Rijksoverheid, CNV, archeif. Foto: ANP)

Veel politieke partijen willen nu op zorg bezuinigen: wat kan wél en wat niet?