Nieuwe cijfers tonen trend: ‘Instroom in verpleeghuizen van ouderen met laagste zorgindicatie neemt af’
Ouderen gaan later naar een verpleeghuis
De ouderenzorg lijkt een nieuwe richting in te slaan. Nieuwe cijfers van het Zorginstituut laten een verandering zien met betrekking tot de instroom van verpleeghuizen. Ouderen gaan later naar een verpleeghuis, wonen er gemiddeld korter en blijven vaker langer thuis wonen met ondersteuning.
Mede gevolg van overheidsbeleid ‘thuis wonen, tenzij…’
“De cijfers signaleren een trend,” zegt een woordvoerder van het Zorginstituut. “Die trend is dat de instroom in het verpleeghuis van ouderen met zorgindicatie VV4 aan het teruglopen is. Daarvoor ziet het Zorginstituut 2 belangrijke verklaringen: de wens van een groeiende groep ouderen om zo lang mogelijk zelfstandig te blijven wonen, en overheidsbeleid dat de afgelopen jaren inzet op het beschikbaar houden van schaars verpleeghuiscapaciteit voor de meest kwetsbare ouderen.”
Dat overheidsbeleid zet in op ‘thuis wonen, tenzij…’ (het niet meer veilig of haalbaar is). Sinds begin 2024 geldt dit voor ouderen met genoemd VV4-zorgprofiel, de laagste categorie. Deze groep krijgt intensieve begeleiding en uitgebreide verzorging vergoed vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz).
“Daarnaast werken zorgprofessionals, ouderenorganisaties, zorgverzekeraars en de overheid via het landelijke Hoofdlijnenakkoord Ouderenzorg (juli 2025) eraan dat ouderen met passende zorg en ondersteuning zo lang mogelijk in hun eigen omgeving kunnen blijven wonen.
“Verpleeghuizen transformeren geleidelijk naar instellingen waar de meeste kwetsbare ouderen, die niet thuis kunnen blijven wonen, gespecialiseerde zorg krijgen.”
Instroom
De tabel hieronder toont een duidelijke daling van de instroom van ouderen met zorgprofiel VV4. Huisartsen en specialisten ouderengeneeskunde werken vaker samen in wat ‘trajectzorg’ heet om ouderen langer thuis te laten wonen:
| Jaar | Percentage VV4-cliënten dat naar verpleeghuis is verhuisd |
| 2019 | 23 procent |
| 2024 | 8 procent |
| 2025 | 5 procent |
Verblijfsduur in verpleeghuizen neemt sterk af
De tabellen over het aantal maanden dat mensen verblijven in het verpleeghuis spreken eveneens boekdelen. Ouderen verblijven gemiddeld aanzienlijk korter in een verpleeghuis. Het aantal langdurige bewoners neemt sterk af, terwijl het aantal korte verblijven proportioneel toeneemt. Eigenlijk komen ze pas wanneer hun zorgvraag echt zwaar en complex is geworden. Daardoor verblijven zij verhoudingsgewijs vaak nog maar kort in het verpleeghuis voordat zij komen te overlijden.
Mensen die langer dan 48 maanden verblijven
| Jaar | Aandeel |
| 2019 | 24 procent |
| 2025 | 18 procent |
Mensen die korter dan 3 maanden verblijven
| Jaar | Aandeel |
| 2019 | 17 procent |
| 2025 | 22 procent |
Instroom versus uitstroom: met 3.000 omlaag
Het zorginstituut heeft ook in kaart gebracht hoe groot de instroom tegenover de uitstroom is. In de cijfers over 2025 is de uitstroom ongeveer 3.000 personen hoger dan de instroom. De ontwikkeling is dus dat er inmiddels meer mensen het verpleeghuis verlaten (door overlijden of vertrek) dan dat er nieuwe bewoners bijkomen. Het gevolg laat zich raden: sommige verpleeghuizen hebben zelfs leegstaande kamers. Dat komt omdat zij nog zijn ingericht op VV4-cliënten, die tegenwoordig dus veel vaker thuis blijven wonen met ondersteuning uit de Wlz.
RIVM signaleert dezelfde ontwikkeling
Overigens signaleert ook het RIVM dezelfde ontwikkeling als het Zorginstituut. Zie hiervoor hun rapport met cijfers tot en met 2024: Vraag naar ouderenzorg verandert naar meer zorg thuis. De huidige cijfers van het Zorginstituut tot en met 2025 bieden een aanvulling hierop.
‘Verpleeghuizen moeten zich meer gaan richten op hoger zorgprofiel’
Wat betekenen deze cijfers allemaal voor de toekomst van verpleeghuizen? Zou het tot sluitingen kunnen leiden? “Het Zorginstituut kan geen uitspraken doen over wat de gesignaleerde trend kan betekenen voor individuele verpleeghuizen,” zegt de woordvoerder. “Voor verpleeghuizen die nu nog (deels) zijn ingericht op mensen met een VV4-zorgprofiel is het belangrijk zich meer te gaan richten op kwetsbaardere ouderen met een hoger zorgprofiel.”
Tegelijk dreigt afschaffing huishoudelijke hulp uit Wmo
Een ander verhaal is dat juist deze groep thuiswonenden de huishoudelijke hulp uit de Wmo dreigt kwijt te raken. En dat terwijl die maatregel juist bedacht was om langer thuis te kunnen blijven wonen. We hebben hier veel reacties op gekregen van onze melders. De situatie wordt misschien wel het beste samengevat door meldster Lize:
“Vandaag nog met mijn cliënt van 94 jaar over gehad. Besef dat er mensen zijn die eigenlijk geen huishoudelijk werk meer kunnen en die geen kinderen hebben. Sociaal leven is er bijna niet meer, want veel mensen komen bijna niet meer buiten. Ook de verzorgingshuizen nemen je niet op, want je hebt geen ernstige dementie. Je valt nog niet vaak genoeg, dus geen urgentie. Deze mensen worden straks vergeten. Alles wordt hier weg bezuinigd. Ik ben Wmo-huishoudelijke hulp en ik weet dat er straks hele trieste situaties komen. Niemand let straks op deze mensen. Dat betekent dat mensen gaan vervuilen en vereenzamen.”
Foto: Shutterstock
Steeds meer ouderen wonen langer thuis, maar huishoudelijke hulp dreigt te verdwijnen uit Wmo
Onderwerpen:
Geef een reactie
U moet inloggen om een reactie te kunnen plaatsen.
Ik vind het schandalig te lezen hoe er in dit land met ouderen wordt omgegaan. Mijn dokter werkt als huishoudelijke hulp via het WMO en daar hoor ik de meest vreselijk verhalen over hoe mensen er bij zitten. Ze mogen nog maar heel kort schoonmaken, en dat is al heel lang zo, waarbij gewoon wordt gezegd “ maak dat deel van het huis schoon waar iemand verblijft en de rest van het huis laten vervuilen”. Daarnaast wordt ik heel boos over een reactie als dat mensen graag heel lang thuis willen blijven wonen terwijl het de overheid is die de zorg niet meer op zich wil nemen en de mantelzorger mag het oplossen. SCHANDELIJK!
Heb bijna 38 jaar in de thuiszorg gewerkt. Toen was nog alles ” normaal”. Ging t thuis niet meer ging men naar t verzorgingshuis. Maar dankzij Rutte zijn deze allemaal weg bezuinigd. Nu alleen nog verpleeghuizen. De verzorgingshuizen moeten gewoon weer terug. De thuiszorg kan ook niet alles oplossen. Ze moeten zich schamen in Den Haag en hopen dat ze nooit hulp nodig hebben.
Sjoerd Sjoerdsma geeft 100 den miljoenen uit voor de bescherming van de tropische bossen. Is hij wel goed bij zijn hoofd gezien de problemen in Nederland
Er is bv geeneens geld om alle ouderen te vaccineren tegen gordelroos,
laat die maar gewoon creperen, dat is veel voordeliger. SCHANDALIG!
Zo kan ik nog wel het een en ander opnoemen. Bij voorbeeld de vele verhogingen die er voor volgendjaar aankomen. Burgers kunnen maar nauwelijks benzine, boodschappen en vaste lasten betalen en regering blijft gewoon op zijn handen zitten.
Volgend geen huishoudelijke hulp meer, wie gaat de ouderen helpen? De regering niet, dat is wel duidelijk. Om maar niet te spreken over alle huishoudelijke hulpen die werkloos worden, ook daar wordt niet aan gedacht..