Extra proteïne maakt voeding niet per se gezonder, maar wél duurder: ‘Het wordt echt aan álles toegevoegd. Niet normaal toch?’
Loop een supermarkt binnen en het moderne toverwoord op verpakkingen is ‘proteïnen’ (eiwitten). De Consumentenbond onderzocht producten met ‘extra proteïne’ in de supermarkten. Voor de gewone consument maakt die toevoeging meestal weinig tot niets uit. Onze melders bakkeleien vooral over toegevoegde proteïne aan hun geliefde bakje kwark. Maar zijn deze extra eiwitten wel nodig en zitten ze er ook echt in?
‘Eiwitten zijn hot’
Extra proteïne valt op. Meldpunt Actueel presentatrice Elles de Bruin heeft al eerder in haar tweewekelijkse column gewezen op het bestaan van een proteïnehype. “Eiwitten zijn hot,” schrijft ze in mei 2025. “De flesjes met de eiwitdrankjes zien er ‘cool’ uit: zwart met mooie gekleurde etiketten. Ik zie mijn zoon ze ook vaak drinken. Hij gaat vaak naar de sportschool en denkt dat z’n spieren sneller groeien door dergelijke drankjes. Vroeger zag ik deze producten alleen in sportscholen of sportwinkels, maar het lijkt erop alsof de supermarkten ze ook hebben ontdekt.”
Sowieso al genoeg proteïnen binnen via normale voeding
Wie het onderzoek van de Consumentenbond leest, begrijpt de strekking algauw. De meeste mensen krijgen sowieso al genoeg proteïnen binnen via normale voeding. Extra eiwit is dus niet echt nodig. Uit het onderzoek blijkt dat veel voedingswaren met extra proteïne nauwelijks verschillen van de gewone versie. Soms zit er per 100 gram maar 1 gram eiwit meer in. De ingrediënten zijn vaak min of meer hetzelfde. Toch ligt de prijs hoger. U betaalt dus meer, zonder echte meerwaarde.
Een duidelijk voorbeeld waar de onderzoekers mee schermen, is het blikje ‘proteïnetonijn’ van het merk John West. Op het etiket staat dat het veel eiwit bevat. In werkelijkheid blijkt er maar 1 gram meer eiwit in te zitten dan in een gewoon blikje tonijn. De ingrediënten zijn ook helemaal identiek: tonijn, water en zout. Volgens de Consumentenbond is dit vooral slimme marketing.
Meer proteïnen, maar minder vezels dan de volkoren variant
Bij graanproducten ziet de bond weer een ander probleem opdoemen. Proteïnewraps en -crackers zijn vaak gemaakt van witte bloem. Die bevatten minder vezels dan de volkoren variant. En het zijn juist die vezels, die mensen zouden moeten eten. Ook proteïnepannenkoeken bevatten minder vezels, maar ze zijn wel tot 3 keer zo duur als volkoren pannenkoeken.
Niet misleidend, wel verwarrend
Wordt de consument misleid door dat woordje proteïne, dat veel indringender klinkt dan eiwit? Dat is een gegronde vraag. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) noemt dit soort claims vooral ‘verwarrend’. Volgens de Warenwet is het misleidend om één voedingsstof extra te onderstrepen, terwijl vergelijkbare producten dat bestanddeel ook hebben. Maar toch grijpt de NVWA niet in. Zij ziet het woord proteïne als een toegestane voedingsclaim. Wettelijk mag dat.
Producten met eiwitmarketing gemiddeld 24 procent duurder
Een jaar eerder heeft actiegroep Wakker Dier een vergelijkbaar onderzoek gedaan. Hun conclusie is dat producten met eiwitmarketing gemiddeld 24 procent duurder zijn. De extra eiwitten kosten fabrikanten maar een paar cent. Vaak gaat het om melkeiwit, een goedkoop restproduct. Volgens Wakker Dier is de proteïnehype vooral een verdienmodel en slecht voor duurzaamheid en dierenwelzijn. De Consumentenbond spreekt inmiddels ook van een ‘proteïnehype’ en een ‘doorgeslagen verdienmodel voor fabrikanten’.
Onze melders reageren bijzonder kritisch. Zij noemen de proteïnehype ‘overdreven’ en ‘buitengewoon irritant’. Veel mensen voelen zich erdoor misleid. Ze zien producten die deftig op z’n Engels high protein heten. Maar die bevatten niet meer eiwitten dan vroeger, wél gaan ze over de toonbank tegen een hogere prijs. Ook klinkt er de nodige frustratie over marketing, die inspeelt op fitness en gezondheid, terwijl het voor de meeste mensen ‘totaal overbodig’ is.
‘Tjonge, wat is onze maatschappij toch geobsedeerd door proteïne!’
Vooral de bakjes kwark met extra proteïne moeten het ontgelden bij enkele melders. Zo schrijft een verontwaardigde Piet: “Tjonge, wat is onze maatschappij toch geobsedeerd door proteïne! Het wordt echt aan álles toegevoegd. Niet normaal toch? Past helemaal in de fitnessgekte. In mijn supermarkt wordt alle zuivel nu zelfs aangemerkt als ‘proteïne’. Dat label is echt onjuist.”
Eenvoudig bijproduct zijn van de kaasproductie
Meneer De Wit legt graag even uit dat de eiwitten, die worden toegevoegd, maar een eenvoudig bijproduct zijn van de kaasproductie. “Die proteïne halen ze uit wei (van het Engelse woord whey). De boeren voerden dat vroeger aan hun vee. En nu zit het als onnodig extraatje in je kwark. Als bijproduct is het spotgoedkoop. Maar als toevoeging maakt het de kwark disproportioneel veel duurder. Tel uit je winst.”
‘Het is gewoon een marketingtruc’
De heer Griek zegt zich dood te ergeren aan de proteïnehype: “Het is toch idioot dat producten ineens high protein moeten heten? Maar eigenlijk zitten er haast evenveel eiwitten in als vroeger. Neem nu kwark, wat dan ineens 25 procent duurder is. Komt er nog bij dat de gemiddelde persoon die extra eiwitten niet eens nodig heeft, zelfs fanatieke sporters niet. Het is gewoon een marketingtruc.” En daarmee trekt onze melder exact dezelfde conclusie als de Consumentenbond.
(Bron: Consumentenbond, NVWA, Wakker Dier, De Telegraaf, AD, archief. Foto: Shutterstock)
Elles de Bruin: ‘De supermarkt ligt vol met die gehypte eiwitproducten’