Kamer is zeer kritisch over kabinetsplan om de huishoudelijke hulp in de Wmo te schrappen: ‘Mogen ouderen wat kosten?’

3 moties over stapeling van bezuinigingen op zorgkosten

In het coalitieakkoord is sprake van een zogenaamde stapeling van bezuinigingen op zorgkosten. Die kan heel veel kwetsbare groepen in de narigheid brengen. Ook het schrappen van de huishoudelijke hulp in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is zo’n bezuiniging. In zijn motie vraagt Chris Stoffer (SGP) om eerst eens uit te zoeken wat die stapeling met de mensen doet. Die motie is aangenomen en uitgevoerd.

In een andere motie, toegespitst op het schrappen van de huishoudelijke hulp, vraagt Jimmy Dijk (SP) of er alternatieven denkbaar zijn. In het Kamerdebat over de begroting van WVS moeten er antwoorden komen op deze prangende vragen. En dan speelt er ook nog een derde aangenomen motie, van Mirjam Bikker (CU) over de aftrek van de specifieke zorgkosten (ASZ). Die bezuiniging dreigt de groep chronisch zieken hard te raken.

Plan voor aftrek van de specifieke zorgkosten

Om die motie Bikker hier vast als eerste af te tikken, hierop heeft minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Sophie Hermans geantwoord dat dit onderwerp eigenlijk hoort bij het debat over het Belastingplan. Dat staat half november pas op de agenda. Ze heeft de Kamer de toezegging gedaan om samen met de staatssecretaris van Financiën Eelco Eerenberg vóór die tijd te komen met een antwoord, wat dit betekent voor de groep chronisch zieken.

Huishoudelijke hulp als vroege signalering van problemen achter de voordeur

Corrie van Brenk van 50PLUS (foto) wijst in het Kamerdebat (14 oktober) op de stapeling van maatregelen. Daarbij noemt ze ook de functie van huishoudelijke hulp als vroege signalering van problemen achter de voordeur, die anders onzichtbaar blijven. “Heeft de minister de uitzending gezien van Omroep MAX over de stapeling en kan ze daarop reflecteren?” Ze heeft het over de uitzending getiteld Alleenstaande AOW’er met klein pensioen de dupe van afschaffen huishoudelijke hulp? (9 oktober), waarin zij zelf ook te zien is.

Aanvullend stelt ze de vraag of de maatschappij nog wel investeert in ouderen, die nota bene altijd belasting hebben betaald? “Mogen die wat kosten?” Ze vraagt zich af “of de minister ziet dat al deze kosten terechtkomen bij deze groep?” Van Brenk stelt bitter vast dat dat iets zegt over onze politiek en maatschappij.

“Natuurlijk weten we dat er ook gebruik wordt gemaakt door mensen die het zelf kunnen betalen. Maar helemaal weg? Onbegrijpelijk! Huishoudelijke hulp is een van de 2 poortwachters. Het zijn de ogen en oren achter de voordeur. De andere poortwachter is wijkverpleging.”

‘Moeilijk te rijmen met het beleid om mensen langer thuis te laten wonen’

Julian Bushoff (PRO) vindt het schrappen van huishoudelijke hulp moeilijk te rijmen met het beleid om mensen langer thuis te laten wonen. “Dit gaat dan wel pas in 2028 in, maar we moeten wel mensen in staat stellen om dus langer thuis te wonen,” merkt hij op. Daarom is indertijd die huishoudelijke hulp ook in de wet opgenomen.

“Een heel aantal maatregelen gaat naar de Kamer, waarvan dit er eentje is, die slecht uit kan pakken voor mensen in een kwetsbare positie.” Ook vindt hij dat voorkomen moet worden dat mensen, die het zelf kunnen betalen, er gebruik van maken. Daar wil zijn partij in alle redelijkheid naar kijken. Maar PRO is tegen een stapeling van maatregelen voor mensen in een kwetsbare positie. “Als ik doorkijk naar 2028 en 2029, die plannen liggen ons zwaar op de maag.”

Kabinetstandpunt over afschaffing huishoudelijke hulp

Als regeringspartij staat de VVD achter het plan de huishoudelijke hulp te schrappen. Alles draait om houdbaarheid en beschikbaarheid van zorg in de toekomst. De coalitie maakt de kanttekening dat er een vangnet blijft voor de meest kwetsbare groepen in de samenleving. VVD Kamerlid Ruud Verkuijlen formuleert het standpunt aldus in het debat: “Er zijn mensen die het zelf kunnen betalen. Maar er is een groep die dat niet kan. Zodra het wetsvoorstel voorligt, zult u mij altijd vinden in hulp aan diegenen die het niet kunnen betalen.”

Antwoorden van de minister(s)

En wat vindt minister Mirjam Sterk van Langdurige Zorg ervan? Samen met haar collega Sophie Hermans, minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport beantwoordt zij een deel van de vragen in een brief aan de Kamer (15 oktober):

“Voor mensen die zelf huishoudelijke hulp kunnen organiseren en betalen zal vanaf 2029 de huishoudelijke hulp niet meer beschikbaar zijn via de gemeente. Het is de bedoeling dat zij dit zelf gaan regelen, bijvoorbeeld met hulp van hun sociale netwerk of met behulp van particuliere hulp. Voor mensen die niet zelf huishoudelijke hulp kunnen regelen, moet het gemeentelijke vangnet in hulp voorzien. De vormgeving van dit vangnet moet nog nader worden uitgewerkt. In navolging van de motie van Dijk onderzoekt de minister (van Langdurige Zorg) ook alternatieven voor de maatregel om de huishoudelijke hulp te schrappen.” Uiterlijk 5 november komt de minister met een antwoord over de huishoudelijke hulp.

Mogelijke alternatieven

Wat zijn die mogelijke alternatieven waarop Jimmy Dijk zinspeelt in zijn motie? Misschien wordt het wel de inkomensafhankelijke variant, die in het vorige kabinet al genoemd is. Maar daar zit de VVD mee in de maag. Wordt vervolgd.

(Foto: MAX)

Steeds meer ouderen wonen langer thuis, maar huishoudelijke hulp dreigt te verdwijnen uit Wmo