Iedereen die 60 wordt kan in 2027 een gordelroosvaccinatie krijgen: ‘Het is echt heel erg pijnlijk, dat wil je toch voorkomen”

Niet genoeg geld om alle 60-plussers te vaccineren

Na advies van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) is gekozen om de gordelroosvaccinatie alleen aan te bieden aan mensen die 60 jaar worden. Het beschikbare geld is namelijk niet genoeg om alle 60-plussers te vaccineren. Het vaccin is behoorlijk duur (zie meldingen hieronder) en er zijn meer dan 5 miljoen 60-plussers. Volgens het RIVM levert vaccinatie op 60-jarige leeftijd de meeste gezondheidswinst op en voorkomt het uiteindelijk de meeste ziektegevallen.

Komende 3 jaar 47 miljoen euro per jaar voor gordelroosvaccinatiecampagne

Demissionair staatssecretaris Judith Tielen (Jeugd, Preventie en Sport) schrijft in een brief aan de Tweede Kamer: “Het is echt goed nieuws dat het nu mogelijk is om te starten met een gordelroosvaccinatiecampagne. We hebben heel veel geld uitgetrokken: 47 miljoen per jaar in de komende 3 jaar en 53 miljoen per jaar voor de 10 jaar daarna. Ik heb het RIVM daarom gevraagd om te adviseren hoe we die grote bedragen, zo goed mogelijk kunnen inzetten. Dat kan door vanaf het moment dat we starten in 2027 aan iedereen die 60 jaar wordt een vaccinatie aan te bieden. Dat levert op de lange termijn de meeste gezondheidswinst op.”

“En als je eenmaal bent gevaccineerd ben je klaar en heel lang beschermd. Praktisch betekent dit dat we jaarlijks minimaal 150.000 mensen kunnen vaccineren. Het liefst zou ik natuurlijk iedereen van 60 jaar en ouder een vaccinatie tegen gordelroos aanbieden. Maar omdat het gordelroosvaccin helaas erg duur is en er meer dan 5 miljoen 60-plussers in Nederland zijn, wisten we vanaf de start dat dat gewoonweg niet mogelijk is.”

Wat is gordelroos?

Eerder publiceerde Meldpunt Actueel al een artikel over de gordelroosvaccinatie vanaf 2027. Daarin werd ook uitgebreid uitgelegd wat gordelroos is. Samengevat komt het hier op neer: gordelroos is een ziekte, die wordt veroorzaakt door hetzelfde virus als waterpokken. Dat virus blijft na waterpokken in het lichaam aanwezig. Als de weerstand op latere leeftijd lager wordt, kan het virus opnieuw actief worden. Mensen krijgen dan pijnlijke en jeukende blaasjes op de huid en kunnen zich enkele weken ziek voelen. Vooral ouderen krijgen gordelroos. Jaarlijks gaan ongeveer 94.000 mensen hiermee naar de huisarts en ongeveer 400 mensen belanden daarmee in het ziekenhuis.

Na 2 vaccinaties zijn mensen jarenlang beschermd tegen gordelroos. Dat er überhaupt een gordelroosvaccinatie komt, vloeit voort uit het hoofdstuk preventie in het Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord (AZWA). Dat is vorige zomer beklonken door het ministerie van VWS en de zorgpartijen.

Dit zeggen onze melders over een gordelroosvaccinatie

Onze melders zeggen dat er altijd te weinig duidelijke informatie is geweest over kosten en eventuele vergoedingen. Zo melden mensen dat zij van hun zorgverzekeraar, apotheek, huisarts en GGD naar elkaar worden doorverwezen. Ook wordt genoemd dat vaccinaties duur zijn en soms meer dan 500 euro kosten. Sommigen vinden dat er meer voorlichting moet komen. Ze juichen de nieuwe ontwikkelingen met betrekking tot een gordelroosvaccinatie toe, maar zien ook dat het probleem niet opgelost wordt voor iedereen.

‘Voor kwetsbare ouderen is het serieus en uiterst belastend’

Wat gordelroos betekent en hoe pijnlijk het is, weten onze melders maar al te goed. Zij kennen ook de oude situatie en geven aan daar nooit blij mee te zijn geweest. Meldster Caroline vertelt wat de doelen zijn van een gordelroosvaccinatie: “Geen gordelroos, of als je het krijgt heel gering. Als je het al eens gehad hebt komt het minder belastend terug.” Ze voegt eraan toe dat het sinds juli 2019 al mogelijk is om de goedgekeurde vaccinatie Shingrix te kunnen krijgen, maar dat de kosten heel hoog zijn: “384 euro, zelf te voldoen, ook bij de huisarts. Bij een enkele kwetsbare patiënt vergoedt de zorgverzekeraar dit, bijvoorbeeld bij HIV, maar dan moet je het wel zelf aankaarten.”

“De meeste huisartsen behandelen deze akelige aandoening terughoudend. In eerste instantie moet de patiënt het laten uitwoeden. Eventueel zijn er antivirale middelen, als de aandoening zich voordoet in het gezicht. De gevolgen zijn dat het vaak lang duurt, afschuwelijke zenuwpijnen en terugkerende gordelroos zijn niet ondenkbaar. Voor kwetsbare ouderen is het serieus en uiterst belastend.”

Verbazing om zelf betalen van vaccinatie in het verleden

Meldster Cootje heeft ook bezwaren tegen de huidige situatie van het zelf moeten betalen van de dure gordelroosvaccinatie, wat dus gratis wordt voor de groep die 60 wordt in 2027. Maar dus niet voor álle 60-plussers. “Het is bekend dat gordelroos erge pijn en ongemak kan veroorzaken, vooral bij oudere mensen,” schrijft ze. “Daardoor moet vaak veel geld uitgegeven worden aan pijnstilling of soms zelfs aan een speciale opname. Het verbaasde mij, dat je de vaccinatie zelf moet betalen, zeker gezien de prijs die niet zo maar voor iedereen haalbaar is. En vooral omdat het echt heel, heel pijnlijk is. Dat wil je toch voorkomen.”

(Bron: ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), RIVM, Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord (AZWA), archief. Foto: ANP)

Vaccinatie tegen gordelroos vanaf 2027: wie is de meest logische prikkandidaat?