Eerste Kamer is tegen kabinetsplan om de AOW-leeftijd te verhogen: ‘Oneerlijk en in strijd met eerdere plannen’

Plan om AOW-leeftijd te verhogen

Het kabinet Jetten wil de AOW-leeftijd sneller laten stijgen, omdat die door de vergrijzing onbetaalbaar dreigt te worden. Het plan is om vanaf 2033 voor elk jaar dat mensen gemiddeld langer leven de AOW-leeftijd ook met 1 jaar omhooggaat.

Dit is anders dan in het Pensioenakkoord 2019. Daarin is afgesproken dat de AOW-leeftijd minder snel stijgt. De afspraak van 7 jaar geleden luidt dat bij 1 jaar extra levensverwachting de AOW-leeftijd met 8 maanden omhooggaat. Tegenstanders vinden het nieuwe plan daarom “oneerlijk en onbetrouwbaar.” Afspraak is afspraak is de teneur.

50PLUS fractievoorzitter Jan Struijs ontpopt zich in de Tweede Kamer tot de meest fervente tegenstander van het kabinetsplan: “Alle begrip voor vakbonden, je komt (als kabinet) je afspraken niet na en bent daardoor je sociale partners kwijt.’ Ook noemt hij in het Kamerdebat “de uitzichtloosheid voor mensen met zware beroepen groot.”

Plan erdoor in de Tweede Kamer

In de Tweede Kamer weet het minderheidskabinet het plan er niettemin door te krijgen. Dat is gelukt omdat (op 26 februari 2026) een voorstel van de SGP en de Groep Markuszower is aangenomen. Zij stellen voor de maatregel te verzachten, bijvoorbeeld juist voor die mensen met zwaar werk. De coalitie heeft beloofd om hiermee aan de slag te gaan.

Eerste Kamer is tegen AOW-leeftijd te verhogen

In de Eerste Kamer is de situatie behoorlijk anders. Daar is een meerderheid tegen het plan om de AOW-leeftijd te verhogen. Het minderheidskabinet is daar nóg ruimer in de minderheid dan in de Tweede Kamer met slechts 22 van de 75 zetels. Paul Rosenmöller, fractieleider van GroenLinks-PvdA heeft (op 7 april 2026) een motie ingediend om de hele verhoging te schrappen. Hij noemt het plan “oneerlijk” en volkomen “in strijd met eerder gemaakte afspraken.” Op de foto (2^e van links) ontvangt hij een manifest van de FNV over dit heikele thema uit het regeerakkoord.

Meer partijen in de Eerste Kamer zijn tegen, van links tot rechts. Onder andere grootste fractie BBB (11 zetels), PVV, SP, ChristenUnie, Volt, Partij voor de Dieren en 50PLUS verzetten zich tegen de verhoging. Samen hebben zij een meerderheid. In de Kamerstukken valt na de stemming na middernacht te lezen: “De motie-Rosenmöller c.s. over afzien van het voornemen de AOW-leeftijd versneld te verhogen (36848, B). Stemming bij zitten en opstaan, aangenomen.”

Pragmatische reactie van D66

Het is wettelijk overigens niet de taak van die Kamer om wetten of plannen weg te stemmen. De senaat is er om te checken of nieuwe wetten niet in strijd zijn met bestaande wetten en vooral de grondwet. Ook kijkt de senaat naar de uitvoerbaarheid van wetten. Maar in praktijk is de Eerste Kamer uitgegroeid tot een belangrijke machtsfactor, waar elk kabinet altijd wel ernstig rekening mee houdt.

Senator Paul Hendrik van Meenen van regeringspartij D66 reageert daarom pragmatisch. Hij zegt dat het beter is om het plan om de AOW-leeftijd te verhogen snel te schrappen, als er geen meerderheid voor te vinden is. Dan wil hij liever met de oppositie zoeken naar andere oplossingen om de hoge kosten van de vergrijzing te betalen. Premier Jetten heeft in het debat gezegd dat het oorspronkelijke plan om de levensverwachting en de pensioenleeftijd 1 op 1 aan elkaar te koppelen voorlopig de ijskast ingaat.

Volgens VVD-senator Tanja Klip-Martin moet het kabinet niet “selectief gaan shoppen”, maar bredere afspraken maken met partijen. Zo moet het kabinet Jetten stabiele meerderheden krijgen. Dat zal nodig zijn, want ook een andere motie-Rosenmöller c.s. over het niet verhogen van het eigen risico is aangenomen. Wat de gevolgen hiervan zijn, is op het moment van publiceren nog onbekend.

(Bron: Eerste Kamer, De Telegraaf, NOS, archief. Foto: ANP)

AOW-leeftijd verder omhoog door coalitieakkoord? ‘Jong en oud worden hier hard door geraakt’