Kifid vernietigt kredietovereenkomst met Klarna voor 2 klanten: ‘Een vreselijk verdienmodel’
Achteraf een webwinkel betalen via Klarna is handig. Maar Kifid heeft in 2 gevallen nu een betalingsverplichting gezien als een ‘kredietovereenkomst’. Daar heeft dit klachteninstituut voor financiële dienstverlening nu een dikke streep door gezet. Beide overeenkomsten zijn vernietigd. De gewone regels uit het burgerlijk wetboek blijken te gelden voor dit soort situaties. Ook spreekt kifid van een ‘verdienmodel’.
De 2 kredietovereenkomsten die Kifid heeft vernietigd
Gelijktijdig oordeelt Kifid over 2 vergelijkbare zaken, die we hier voor het gemak even zaak 1 en zaak 2 zullen noemen, inclusief het volgnummer van de uitspraak.
Zaak 1 (nr. 2026-0304)
Consument bestelt AirPods voor 579 euro met achteraf betalen via Klarna, ontvangt niets en weigert betaling. Klarna eist toch betaling van de koopsom.
Zaak 2 (nr. 2026-0305)
Consument bestelt jas voor 236,80 euro, retourneert die, maar webshop accepteert retour niet. Klarna eist alsnog betaling van de koopsom.
Waar draaien deze zaken om?
De geschillencommissie van het Kifid kijkt in beide zaken niet eens naar de concrete problemen die de klanten melden. Die zijn: ‘niet geleverd’ of ‘retour geweigerd’. In plaats daarvan stelt de commissie – héél opvallend – eerst een juridisch hoofdpunt vast. Kifid beschouwt achteraf betalen via Klarna als een ‘kredietovereenkomst’. En dat betekent dan weer dat de standaardregels uit titel 7.2A van het Burgerlijk Wetboek (BW) gelden.
De wetsartikelen waar de geschillencommissie zijn uitspraak uiteindelijk op baseert zijn allereerst de regels voor consumentenkrediet (artikel 7:60 BW e.v.). Aansluitend noemt het de verplichting tot een kredietwaardigheidstoets van de klant (art. 7:61 BW) en de informatieverplichtingen voor Klarna over de toe te passen betalingsregels vóór het afsluiten van het krediet (art. 7:60–7:64 BW). Op die laatste 2 punten is het misgegaan.
Op basis van de precontractuele informatieplicht uit art. 7:60 BW is de kredietverstrekker (Klarna) wettelijk verplicht een klant vóór het afsluiten van een kredietovereenkomst te wijzen op alle haken en ogen, die daaraan zijn verbonden. Wat zijn de essentiële kenmerken van een persoonlijke lening of een doorlopend krediet? Wat zijn de consequenties bij wanbetaling? Welke eventuele boetes of percentages komen er bijvoorbeeld dan nog bovenop?
Wat heeft Klarna precies fout gedaan?
De commissie stelt droog vast dat Klarna niet heeft aangetoond dat de kredietwaardigheid is getoetst. Er is dus vooraf geen controle geweest of de klant de betaling wel kan dragen. Ook heeft Klarna niet voldaan aan de informatieverplichtingen. De klanten zijn vooraf niet duidelijk geïnformeerd over het krediet. Wie deze uitspraken leest, ziet dat Kifid dit niet als kleine fouten ziet. De commissie noemt dit zelfs ‘een ernstige schending van kredietregels’. In het verleden heeft Meldpunt Actueel meermaals gewezen op de risico’s die kleven aan achteraf betalen.
Het ‘verdienmodel’ bij kredietovereenkomsten
De commissie heeft ook gekeken naar hoe Klarna zijn geld eigenlijk verdient. Om buiten de gewone kredietregels van het Burgerlijk Wetboek te vallen, moet uitgesteld betalen helemaal gratis zijn. En ook mag het geen inkomsten opleveren bij wanbetaling. Dit zijn de extra percentages die berekend worden bij een betalingsachterstand. Onze melders, bijvoorbeeld Willemaatje, noemen dit in het verleden ‘een vreselijk verdienmodel’. Klarna bestrijdt deze visie van Kifid en onze melders.
Maar de commissie vindt dat Klarna onvoldoende heeft onderbouwd dat dit niet zo is. Daarmee ontstaat het beeld dat Klarna rekening houdt met wanbetaling en daar extra kosten of percentages op verdient. Het is juist dit punt waarover Klarna vooraf de klanten duidelijk had moeten informeren.
Hard oordeel van de geschillencommissie
Omdat de regels zijn geschonden, past de commissie de zwaarste sanctie toe, namelijk de vernietiging van de kredietovereenkomst, zonder ook maar op de inhoud van de klacht in te gaan. Voor de 2 klanten maakt dat per saldo niet uit. De uitspraak pakt evengoed in hun voordeel uit. Ze hoeven namelijk helemaal niets te betalen.
De geschillencommissie maakt de overeenkomst juridisch als het ware ‘ongedaan’ en nog met terugwerkende kracht ook. Er is geen rechtsgrond meer voor de vordering van Klarna. Daarom hoeven de klanten niets te betalen. Maar dat staat dus los van hun oorspronkelijke klachten ‘niet geleverd’ of ‘retour geweigerd’. De commissie veroordeelt dus niet de inhoud van de klachten, maar het hele systeem erachter. Klarna heeft de basisregels voor consumentenkrediet niet nageleefd en verliest daarom beide zaken.
(Bron: Kifid, De Telegraaf, archief. Foto: Shutterstock)
Achteraf betalen bij webwinkels is niet zonder risico’s: let hierop