2 glazen alcohol per week minder voorkomt 427 kankerdiagnoses per jaar
Als Nederlanders hun alcoholgebruik met 2 glazen per week verminderen, kunnen tot 2050 ruim 11.500 kankerdiagnoses worden voorkomen. Dat komt neer op 427 per jaar. Dat blijkt uit nieuwe berekeningen van het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL), in samenwerking met onder anderen het Trimbos Instituut.
Alcohol verhoogt de kans op kanker
Veel mensen weten niet dat alcohol de kans op kanker vergroot. En dat geldt ook bij kleine hoeveelheden. Alcohol verhoogt het risico op minstens 7 soorten kanker, waaronder mond-, keel-, lever-, darm- en borstkanker. Er bestaat volgens de onderzoekers geen veilige ondergrens: hoe minder alcohol, hoe lager het risico.
Kleine stap heeft groot effect
Het IKNL berekende wat er gebeurt als iedereen in Nederland 2 glazen alcohol per week minder drinkt. Daarbij is rekening gehouden met de tijd die nodig is voor beleid en bewustwording onder de mensen. In het model daalt het alcoholgebruik daarom geleidelijk en drinkt iedereen vanaf 2032 structureel minder. En dat effect is dan weer doorgerekend tot 2050.
De uitkomst is opmerkelijk: in totaal zijn er dan 11.529 minder kankerdiagnoses dan nu. Dat komt neer op gemiddeld 427 per jaar. Bij mannen gaat het vooral om minder endeldarm- en dikkedarmkanker. Bij vrouwen vooral om minder borstkanker.
Volgens Jelle Evers, IKNL-projectleider en senior clinical data scientist & epidemioloog, laat dit zien dat een kleine verandering al veel kan opleveren: “Het is onvoldoende bekend dat alcoholgebruik de kans op kanker vergroot, ook al bij kleine hoeveelheden. Bewustwording hiervan en beleidsmatige keuzes in het kader van preventie zijn van groot belang. Wij laten zien dat het minderen met 2 glazen alcohol per week al écht een verschil kan maken op het aantal kankerdiagnoses in Nederland.”
Alcoholgebruik daalt, maar onzeker
Uit cijfers uit 2024 blijkt dat bijna driekwart van de Nederlanders alcohol drinkt. Maar mannen drinken gemiddeld wel meer dan vrouwen, 8 om 5 glazen. Het aantal drinkers en het aantal glazen per week daalt momenteel al lichtjes. Toch is het onzeker of die trend zich zal doorzetten.
Daarom waakt Dr. Marlous Tuithof, onderzoeker bij het Trimbos Instituut, voor bovenmatig optimisme: “We zien de afgelopen jaren een dalende trend in het alcoholgebruik, maar het is onzeker of die ontwikkeling zich de komende jaren voortzet. Deze berekening onderstreept hoe belangrijk het is om blijvend in te zetten op effectieve maatregelen en preventie.”
Eenzelfde geluid valt te horen bij Dorine Manson, directeur van KWF Kankerbestrijding: “Als Nederlanders structureel minder alcohol drinken, kunnen we de komende jaren duizenden kankerdiagnoses voorkomen. Dat laat zien hoe groot de gezondheidswinst van alcoholpreventie is. Bewustwording alleen is niet genoeg: stevig alcoholbeleid is nodig om gezondere keuzes te ondersteunen.”
Invloed van alcoholreclame terugdringen
“De leefomgeving staat nu nog vol ongezonde prikkels, zoals alcoholreclame, die het gedrag van mensen sterk beïnvloeden, vooral dat van jongeren,” zegt Manson. “Een wettelijk verbod op alcoholreclame die kinderen en jongeren bereikt, is daarom een logische en noodzakelijke eerste stap.” Maar klagen bij de reclamecodecommissie helpt bitter weinig, zegt Martijn Janse, voorzitter van Stichting Lieve Mark tegen Meldpunt Actueel.
Werkelijke winst van alcohol minderen is waarschijnlijk groter
De berekening gaat alleen over de 7 kankersoorten waarvan sterk bewijs is geleverd. Bij andere kankers, zoals maag- en alvleesklierkanker, speelt alcohol waarschijnlijk ook een rol. Maar daar is nog meer onderzoek voor nodig, zeggen de onderzoekers.
MAX-podcast Bezopen
Alcohol is overal aanwezig, er is bijna geen ontsnappen aan. Waarom is ons maatschappelijke leven zo doordrenkt van alcohol? In de MAX-podcast Bezopen onderzoeken journalist Elles de Bruin (61) en haar dochters Faye (21, student) en Julia (26, podcastmaker) het alcoholgebruik in jonge en oudere generaties én hun eigen relatie met alcohol. De 6-delige podcast uit 2024 is te beluisteren op NPO Luister plus de andere podcastplatforms.
(Bron: IKNL, Trimbos Instituut, KWF, Stichting Lieve Mark, MAX-podcast Bezopen, archief. Foto: MAX. Afbeelding: IKNL)