ADHD vaak pas laat ontdekt bij vrouwen rond de overgang en ouderen van boven de 60: ‘Waarom ziet niemand wat er echt speelt?’
Steeds meer volwassenen krijgen pas op latere leeftijd de diagnose ADHD. Vooral vrouwen rond de overgang en ouderen boven de 60 blijken jarenlang onder de radar te blijven. Klachten worden bij vrouwen vaak toegeschreven aan hormonen en stress en bij ouderen aan rouw, depressie of zelfs dementie. U ziet het in Meldpunt Actueel, op vrijdag 17 april 2026 om 19.50 uur op NPO 2.
Jaren zoeken zonder antwoord
Voor veel mensen begint het met klachten die maar niet verdwijnen. Franka van der Poll (51) liep jarenlang rond met vermoeidheid, onrust en somberheid. De oorzaak werd gezocht in depressie en de overgang. Pas na meerdere burn-outs bleek dat er iets anders speelde: ADHD. Ook bij ouderen gebeurt dit regelmatig. Renée van de Bilt (69) kreeg pas op latere leeftijd de juiste diagnose, nadat eerder werd gedacht aan rouw, depressie en zelfs dementie. Veel mensen blijven daardoor jarenlang zonder passende hulp rondlopen.
Vrouwen en hormonen: een ingewikkelde combinatie
Bij vrouwen spelen hormonale schommelingen een belangrijke rol. Psychiater en bijzonder hoogleraar Sandra Kooij doet hier onderzoek naar en ziet dat ADHD zich bij vrouwen vaak anders uit dan bij mannen. Waar ADHD vaak wordt geassocieerd met druk gedrag, hebben vrouwen vaker last van innerlijke onrust, piekeren en overprikkeling. Ook problemen met concentratie, uitstelgedrag en een constant ‘vol hoofd’ komen veel voor. Veel vrouwen ontwikkelen strategieën om dit te maskeren, waardoor klachten lange tijd minder opvallen.
Daarbij komt dat vrouwen met ADHD in hormonale fases 2 tot 3 keer vaker stemmingsklachten ervaren, waardoor klachten sneller worden gezien als depressie of overgangsproblemen. Tijdens de overgang kunnen deze klachten verergeren of veranderen van karakter.
Vrouwen krijgen vaker te maken met extra symptomen zoals vergeetachtigheid, slaapproblemen, stemmingswisselingen en een verhoogde gevoeligheid voor prikkels. Hierdoor wordt ADHD in deze fase regelmatig verward met overgangsklachten of depressie. Om ADHD beter te kunnen herkennen ontwikkelde Kooij het DIVA-interview, een diagnostisch instrument dat kijkt naar klachten over de hele levensloop.
H3-Netwerk: kennis over ADHD bij volwassenen
Om kennis over ADHD bij volwassenen te bundelen en te verbeteren, is er het H3-Netwerk. Dit werd in 2022 opgericht door psychiater Sandra Kooij, cardioloog Janneke Wittekoek en gynaecoloog Dorenda van Dijken. De oprichting kwam voort uit hun gezamenlijke constatering dat ADHD, hartklachten en hormonale stemmingswisselingen bij vrouwen regelmatig samen voorkomen, maar in de praktijk vaak los van elkaar worden benaderd.
Vanuit dit inzicht is het H3-Netwerk opgezet als een samenwerkingsverband van psychiaters, medisch specialisten, onderzoekers en behandelaren. Het netwerk richt zich op betere herkenning en behandeling van ADHD, met specifieke aandacht voor groepen die nog vaak gemist worden, zoals vrouwen en ouderen. Ook houdt het zich bezig met meer samenhang in de zorg tussen verschillende disciplines. Zie in dit verband ook de info-graphic Vrouwen met ADHD.
Ouderen jarenlang over het hoofd gezien als het om ADHD gaat
Ook bij ouderen is ADHD lang een blinde vlek geweest. Professor Videler, Rosalien Wilting en Jolien Diekhorst doen onderzoek naar ADHD op latere leeftijd en behandeling na de diagnose. Zij zien dat deze groep vaak pas laat in beeld komt. Zo heeft naar schatting 2,8 procent van de 65-plussers ADHD, maar wordt de diagnose in de praktijk weinig gesteld.
GZ-psycholoog Jolien Diekhorst, die betrokken is bij dit onderzoek, ziet dat veel ouderen al een lange behandelgeschiedenis hebben zonder dat ADHD ooit is overwogen. Klachten worden vaak gezien als geheugenproblemen of ouderdom, waardoor de echte oorzaak buiten beeld blijft.
ADHD uit zich anders bij ouderen
Bij ouderen uit ADHD zich bovendien vaak anders dan op jongere leeftijd. Hyperactiviteit neemt meestal af, maar maakt plaats voor klachten als vergeetachtigheid, concentratieproblemen, moeite met plannen en overzicht houden, en snel overprikkeld raken. Ook kunnen stemmingsklachten of onrust op de voorgrond staan. Omdat deze symptomen overlappen met ouderdomsklachten of beginnende dementie, wordt ADHD bij ouderen nog vaak gemist en soms zelfs ermee verward.
Uit een landelijke peiling van initiatiefnemer professor Videler onder ruim 8.000 deelnemers blijkt hoe groot die blinde vlek is. Veel 60-plussers herkenden zich in ADHD-kenmerken, terwijl ze nooit eerder zijn gediagnosticeerd. Opvallend is dat een groot deel van hen pas op latere leeftijd klachten serieus gaat nemen, vaak na een periode van uitval, somberheid of toenemende geheugenproblemen. De uitkomsten onderstrepen volgens onderzoekers hoe belangrijk het is om ADHD ook bij ouderen actief te blijven overwegen. Zie in dit verband ook de info-graphic Peiling ADHD op latere leeftijd.
‘Waarom wist ik dit niet eerder?’
Een late diagnose kan veel losmaken. Voor veel mensen is het een opluchting om eindelijk te begrijpen waar klachten vandaan komen. Tegelijk roept het ook vragen op: hoe had mijn leven eruitgezien als ik dit eerder had geweten? Volgens experts is er meer aandacht nodig voor ADHD bij volwassenen en ouderen. In opleidingen en bij huisartsen krijgt het onderwerp nog te weinig aandacht, waardoor klachten niet altijd worden herkend.
Vrijdag 17 april 2026 (19.50 uur, NPO 2) staat Meldpunt Actueel uitgebreid stil bij ADHD op latere leeftijd. Elles de Bruin spreekt met deskundigen Sandra Kooij en Jolien Diekhorst over de impact van een late diagnose en waarom deze groepen zo lang buiten beeld blijven.
(Foto: MAX)
Nieuw onderzoek bevestigt: overgang versterkt psychische klachten
Onderwerpen:
Geef een reactie
U moet inloggen om een reactie te kunnen plaatsen.
ik kwam er achter toen ik de zanger yungblud zag op tv. hij heeft ook adhd. en is dezelfde dag jarig als ik. ik heb hem gevolgd op x. hij heeft de corona periode draagbaar gemaakt. vroeger schreef ik iedere dag in mijn dagboek. nu heb ik reuma en slik ik prednison. eigenlijk voel ik me daardoor veel beter. ik schrijf niet meer. ik ben al lang uit de overgang, bij mij begon het toen ik 50 werd. een goed item, maar ik hoorde niks over de positieve kant van adhd. ik ben heel creatief, hou van genealogie, kunst, enz enz. je hebt ook die hyperfocus, die kan ook handig zijn. ook is een Mayer briggs test een hulpmiddel. ik ben isfp.
Ik ben 59 jaar en heb 3 maanden geleden de diagnose ADHD gekregen. Terugkijkend op mij leven verklaart dit een hoop en als ik het eerst had geweten dan waren dingen waarschijnlijk anders gelopen, had ik andere keuzes gemaakt. Hel frustrerend als ik daar lang stil bij blijf staan.
Sinds 3 jaar gebruik ik anti depressiva en hormonen vanwege overgangsklachten als stemmingswisselingen en paniek-aanvalletjes. Dit heeft me geholpen. Concentratie en focus problemen bleven een probleem waardoor ik zelf al dacht aan ADHD.
Wat ik echter niet doorhad is dat ik totaal aan het opbranden was doordat ik mijn eigen grenzen en emoties niet herkende. Dit in een werksituatie die niet heel veilig was, waar veel stress en spanning was. Uiteindelijk ging ik fouten maken waardoor ik “op het matje wed geroepen”. Vlak daarna kreeg ik de diagnose ADHD, was ik totaal uitgeput en waren er wat depressiva kenmerken. ADHD medicatie slaat goed aan. Maar ik zit nog ziek thuis en dreig in een arbeidsconflict terecht te komen. Zó frustrerend!