Nederlanders willen hogere tarieven erfbelasting: ‘Hoe groter de erfenis, hoe zwaarder het tarief’
De erfbelasting blijft een gevoelig onderwerp. Maar Nederlanders zijn er minder negatief over dan vaak wordt gedacht. Uit nieuw CPB-onderzoek blijkt dat slechts een kleine minderheid voor afschaffing is, terwijl meer dan de helft juist hogere belastingen op erfenissen wenselijk vindt. Onze melders verschillen onderling sterk van mening.
12 procent wil afschaffing van de erfbelasting
Het CPB-onderzoek Erfbelasting in beeld: feiten, percepties en voorkeuren van Nederlanders levert een interessante discussie op voor een familiediner op een regenachtige dag. Slechts 12 procent kiest voor een tarief van 0 procent, wat feitelijk neerkomt op afschaffing van de belasting. Tegelijkertijd vindt meer dan de helft van de Nederlanders dat erfenissen zwaarder belast mogen worden dan nu het geval is.
Verhoging is voor de schatkist niet per se nodig
Voor het vullen van de schatkist is zo’n verhoging niet per se nodig, schrijven de onderzoekers van het CPB. De opbrengst van de erfbelasting steeg tussen 2013 en 2022 met bijna 1 miljard naar 2,4 miljard, vooral door stijgende huizenprijzen en de vergrijzing. Het CPB verwacht dat nalatenschappen de komende decennia verder zullen toenemen.
Progressieve erfbelasting
Het onderzoek kijkt niet alleen naar de feitelijke erfbelasting, maar ook naar de opvattingen van Nederlanders over dit tere onderwerp. Het opvallendste resultaat is dat er een breed draagvlak is voor een progressieve erfbelasting. Mensen vinden dat grote erfenissen zwaarder mogen worden belast dan kleine. Hoe groter, hoe zwaarder.
Gemiddelde gewenste tarieven erfbelasting
De gemiddelde gewenste tarieven van de deelnemers aan het onderzoek liggen hoger dan de werkelijke. De huidige tarieven voor kinderen en partners bedragen 10 procent tot 158.669 euro en 20 procent over bedragen daarboven. Uit de peiling blijkt dat Nederlanders gemiddeld ongeveer 10 procent belasting wenselijk vinden over 10.000 euro, bijna 20 procent over 100.000 euro en circa 30 procent over 1 miljoen.
Ideeën over ongelijkheid en economisch succes
Het onderzoek laat zien dat standpunten over erfbelasting vooral samenhangen met ideeën over ongelijkheid en economisch succes. Mensen die vermogens- en inkomensongelijkheid als een belangrijk maatschappelijk probleem zien, zijn vaker voorstander van hogere erfbelasting.
Ook de vraag hoe mensen naar succes kijken, speelt een grote rol. Wie denkt dat economisch succes vooral het gevolg is van geluk en omstandigheden, steunt vaker een hogere erfbelasting. Mensen die succes vooral toeschrijven aan eigen inzet en hard werken, willen juist lagere tarieven. Die willen zo min mogelijk betalen.
Opvallend is dat economische argumenten, zoals de gedachte dat hogere belastingen werken, sparen of investeren ontmoedigen, nauwelijks invloed hebben op de opvattingen over erfbelasting. Volgens het CPB wegen morele en politieke overtuigingen veel zwaarder.
Dit vinden onze melders
Melder Kees vindt dat de erfbelasting best een stuk hoger mag worden: “Vooral op grote vermogens. Tegelijkertijd zou belasting op arbeid juist lager mogen. Mensen die werken leveren namelijk jarenlange inspanningen.” Hij vindt dat nabestaanden niets hebben hoeven doen voor al dat geld dat ze erven vergeleken met werkenden.
Meneer Kaptein is een andere mening toegedaan: “Mijn ouders hebben hun huis inmiddels afbetaald. Dat is goed onderhouden. Verder is daar al jaren aan belast loon voor de aflossing, arbeid en materiaal ingegaan. Als zij komen te overlijden, gaat de opbrengst uit de verkoop van dit huis naar de kinderen en kleinkinderen. En dan zou de erfbelasting die daar vanaf gaat weer omhoog moeten gaan? Wat een onzin. Moet alles wat een leven heeft opgebouwd uit arbeid weer naar de belastingen gaan? Echt niet!”
Melder E. van Laak zegt cynisch te worden bij het horen van een verhoging van de erfbelasting: “Dit raakt altijd weer de middenklasse. De rijken dragen tijdens hun leven kapitaal over naar hun erfgenamen. Zo kunnen ze de erfbelasting vermijden. Dat gaat bijvoorbeeld door aandelen in een b.v. over te dragen. Dit kan vaak fiscaal gunstig.”
Miljarden business
Het CPB schetst ook de feitelijke situatie. Jaarlijks laten Nederlanders 25 tot 30 miljard euro na. Over de nalatenschappen waarover erfgenamen aangifte doen, bedraagt de gemiddelde effectieve belastingdruk ongeveer 11 procent. Omgerekend naar al het nagelaten vermogen ligt die rond 8,5 procent. Bij ongeveer 35 procent van de overledenen wordt aangifte gedaan. Die nalatenschappen vertegenwoordigen naar schatting 75 procent van het totale nagelaten vermogen in ons land.
(Bron: CPB, archief. Foto: ANP)
Onderwerpen:
Geef een reactie
U moet inloggen om een reactie te kunnen plaatsen.
Ik geloof helemaal niks van het CPB rapport.
Het rammelt van alle kanten.
Ik ken in mijn uitgebreide kennissen kring en grote familie niemand die zich herkent in het rapport.
En denk dat elke Nl’ dezelfde ervaring heeft.
Dit is weer ingegeven door de Roverheid.
Het CPB-onderzoek over deze kwestie is van een aantal jaren geleden! Hierbij de column van Martin Visser van de Telegraaf die hierop nader ingaat,
Martin Visser: hoezo extra belasten? Erfenisgolf van babyboomers verkleint ongelijkheid juist
Het Centraal Planbureau strikes again. Opnieuw publiceert het CPB een rapport over vermogen dat koren op de molen is van voorstanders van hogere belastingen op vermogen, erfenissen en schenkingen. En beide keren leggen de rekenmeesters deze gelijkheidsdenkers geen strobreed in de weg. Sterker nog, het lijkt er steeds meer op dat het CPB hiervoor bewuste voorzetten geeft.
11 juli 2026 in Telegraaf
172172 reacties
Het vorige vermogensonderzoek is afdoende besproken in mijn eerdere column en in een podcast met de auteur. Deze keer gaat het om een onderzoek van het CPB naar alle feiten en cijfers rond erf- en schenkbelasting. Opmerkelijk genoeg komt het Planbureau deze keer met een enquête waaruit volgens hun persbericht zou blijken: „Erfbelasting ligt gevoelig, maar brede steun voor hogere belasting bij grote erfenissen.”
Erfbelasting blijkt goudmijn voor fiscus: meerderheid Nederlanders vindt zelfs dat de taks ook nog hoger kan
Belastingkantoor in Den Haag. De opbrengst uit erf- en schenkbelasting is de afgelopen jaren flink opgelopen.
Prompt brachten vele media dit als nieuws. Zie je wel, de linkse plannen voor meer erfbelasting worden tegenwoordig gesteund door de Nederlandse bevolking. Het is echter geen nieuws. Het CPB haalt een drie jaar oude peiling aan waaruit dit zou blijken. Drie jaar geleden, niet bepaald nieuw. En sinds wanneer zijn opinies voor de rekenmeesters relevant? Zij doen toch aan neutrale economische analyses?
En nog iets: de conclusie die het CPB uit de enquête trekt, is betwistbaar.
De onderzoekers vroegen 4500 mensen wat volgens hen de ideale tarieven van de erfbelasting zouden moeten zijn, zonder te vertellen hoe de huidige belasting eruitziet. Kun je dan werkelijk concluderen dat Nederlanders de erfbelasting willen verhogen? Wisten de respondenten dat kinderen de eerste 26.000 euro belastingvrij erven? Of dat het huidige tarief 10 procent bedraagt tot ruim 150.000 euro?
Leuk om te concluderen dat Nederlanders een progressieve erfbelasting willen, maar die hébben we dus al.
Meest opvallend is dat Nederlanders blijkbaar 4 procent belasting willen over een erfenis van 10.000 euro. Werkelijk? Gaan we nu ook al die kleine erfenisjes belasten die we tot nu toe met rust laten?
Martin Visser: rijken alleen maar rijker? Daar is gelukkig veel op af te dingen
Aan alles voel je dat het CPB constant brandstof geeft aan de ongelijkheidsdiscussie. Veel opiniemakers en ook economen vinden dat de ongelijkheid groter wordt, dat belastingen omhoog moeten en dat de babyboom-erfenisgolf van de komende jaren de ongelijkheid alleen maar aanwakkert.
Erfenissen babyboomers
Zou het CPB zijn eigen analyse uit 2019 nog kennen? Toen er geen ronkende en misleidende koppen op onderzoeken werden gezet. Opmerkelijk genoeg concludeerde hetzelfde CPB destijds dat erfenissen de ongelijkheid niet vergroten. Vermogen gaat immers over van één huishouden naar meerdere erfgenamen, waardoor het zich juist verspreidt. Van een generatie met vermogen naar een minder rijke generatie.
De komende babyboomgeneratie laat niet alleen miljoenenvilla’s na, maar vooral honderdduizenden gewone koopwoningen waarvan de overwaarde bij kinderen en kleinkinderen terechtkomt, ook in de middenklasse.
Goed nieuws, zou je zeggen. Misschien kan het CPB weer brandstof geven aan een feitelijke discussie in plaats van olie op het vuur te gooien.
Martin Visser is journalist en econoom.
Wanneer ze een onderzoek doen om de wegenbelasting te verlagen zou de meerderheid ook voor zijn. Maar dat zal de overheid nooit doen, alleen wanneer ze nog meer geld kunnen innen. We worden al wat warm gemaakt en of het onderzoek wel zo eerlijk is betwijfel ik.
Spilzieke overheid ondergraaft draagvlak voor hogere box-3 en erfbelasting
HAN DE JONG, 11TH JULY 2026
ADMIN COLUMN TELEGRAAF, KAPITALISME, NEDERLAND
Ik zit in een dipje. Van samenzweringstheorieën moet ik doorgaans niet veel hebben, maar nu bekruipt mij toch het gevoel dat ambtenaren het op mijn zuur verdiende geld gemunt hebben.
Onlangs waarschuwden ambtenaren van het ministerie van Financiën dat de staat de komende tien jaar 22 miljard misloopt als die vermaledijde box-3 belasting op papieren winsten niet volgens plan wordt ingevoerd. Dreigend voegden ze daar nog aan toe dat die schatting waarschijnlijk te laag is. Niet talmen dus, lijkt de boodschap, invoeren en heffen die belasting, die in geen ander land bestaat.
Eerder deze week publiceerde het CPB vervolgens een rapport waarin wordt betoogd dat een meerderheid van de bevolking voor een hogere en meer progressieve erfbelasting is. Nu er in Den Haag naarstig naar inkomsten wordt gezocht, kan ik de gedachte dat het moment van publicatie geen toeval is, niet onderdrukken.
Economen betogen dat erfbelasting een heel goede manier van belastingheffing is, omdat die de economie minder zou verstoren dan andere belastingen. Misschien is dat waar, maar laat ik mijn vakbroeders erop wijzen dat mijn gemoed er juist veel meer door wordt verstoord dan door andere belastingen. En economie is toch een ‘menswetenschap’?
Volgens het CPB-rapport hangt de mening van mensen over erfbelasting onder andere van hun eigen vermogen af. Dat verbaast me niets. Ook vinden de meeste mensen het prima als erfenissen van meer dan een miljoen veel zwaarder worden belast. Tja, niet velen staat een erfenis van meer dan een miljoen te wachten. Laat iemand anders maar belasting betalen.
Als rechtvaardiging van (hoge) erfbelasting wordt vaak betoogd dat de verkrijgers het vermogen zomaar in de schoot geworpen krijgen. Dat is niet eerlijk ten opzichte van mensen die niets erven. Eerlijkheid is echter subjectief. Wat mensen van huis uit meekrijgen, verschilt op veel fronten. Natuurlijke talenten, liefde, aandacht, maar ook de materiële levensstandaard. Moet er niet een belasting komen op een ‘gelukkige jeugd’ of op een materieel bevoorrechte? En hoe eerlijk is het dat de staat zich na mijn overlijden een deel van mijn vermogen toe-eigent? Hoe zit het met het eigendomsrecht?
De overgrote meerderheid heeft geen enkele moeite met het feit dat ze belasting moeten betalen. Publieke voorzieningen en openbaar bestuur kosten nu eenmaal geld. Je moet echter wel zorgen dat je voor elke belasting draagvlak houdt. En niet alleen onder een meerderheid van de bevolking, maar vooral ook onder degenen die zo’n belasting moeten betalen.
Als mensen het gevoel krijgen dat ze steeds meer de ‘uitverkorenen’ zijn om de rekeningen van een spilzieke overheid te betalen, dan dreigt ondermijning van het draagvlak. Helemaal als ze moeite hebben met vele overheidsuitgaven en de notie dat het overheidsapparaat zelf tegen de klippen opgroeit. Die kant moeten we niet op.
Han de Jong, oud-hoofdeconoom ABN AMRO
Hoe dan ook zijn allemaal zakken vulleren zeker de overheid gemeentes ambtenaren
Het is toch triest dat een erfgenaam na het verlies van een geliefde of goede bekende belasting moet betalen over vermogen en / of spullen waar al verschillende keren belasting is betaald. Loonbelasting, BTW en de accijnzen die al over de zaken zijn betaald moeten toch niet wéér belast worden door ons, lees samenleving die er na het overlijden nog wel is…