Iedereen is interessant voor een fraudeur: ‘De persoon met heel veel geld is vaak een toevalstreffer’

Ook u bent interessant voor oplichting

Uit nieuw onderzoek van ABN AMRO, uitgevoerd door Ipsos I&O, blijkt dat 1 op de 4 Nederlanders denkt niet interessant genoeg te zijn voor online fraudeurs. Een onterechte aanname, volgens fraude-expert Marco Hendriks van ABN AMRO. “We horen terug bij al onze klanten die slachtoffer zijn geworden: ‘nooit gedacht dat ik dat zou worden, zoveel geld heb ik toch niet?’ Een groot misverstand, want iedereen is interessant voor een fraudeur. De massa zorgt ervoor dat het verdienmodel goed is. De persoon met heel veel geld is vaak een toevalstreffer.” 

Digitale kruimels

Wie denkt dat er bij hen niets te halen valt, onderschat wat fraudeurs kunnen met de kleine beetjes data en gegevens die we dagelijks achterlaten. Hoe meer informatie er te vinden is, hoe interessanter. Zowel in datalekken als via sociale media en cookies. Los van elkaar lijken deze informatiebronnen wellicht onschuldig. Maar gecombineerd kunnen ze een uitgebreid profiel vormen. Denk aan persoonsgegevens, informatie over relaties, familieleden, maar ook uw woonplaats, adresgegevens, rekeningnummers, wachtwoorden, paspoort- en documentnummers, interesses en hobby’s. Dat zijn zaken die heus meer mensen over u zullen weten dan alleen uzelf, maar die niet in verkeerde handen terecht moeten komen.

Het nieuwe onderzoek van ABN AMRO gaat hier uitgebreid op in: “Met deze opgestapelde data kunnen oplichters goed inschatten wat iemand persoonlijk triggert. Door de inzet van moderne technologieën, zoals AI, wordt het bepalen van de fraudetactieken naar aanleiding van persoonlijke data steeds geavanceerder. Criminelen kunnen hiermee alle verzamelde data over een persoon razendsnel omzetten in een geloofwaardige, op maat gemaakte aanval waarvan ze de kans van slagen het hoogst achten.” Maar waar moeten we dan aan denken?

Gerichte oplichting

Zo zijn er bijvoorbeeld spookfacturen, zogenaamde dokters- en tandartsrekeningen. “Het gaat totaal niet om hele grote bedragen, maar een groep mensen raakt daarvan toch een beetje in paniek en denkt dat ze dat nog snel moeten betalen. En alles bij elkaar zorgt dat voor een grote vangst,” vertelt Hendriks. Jongeren worden bijvoorbeeld vaker benaderd met zogenaamde ‘baankansen’, veel geld verdienen online zonder er veel voor te hoeven doen.

En weer anderen hebben ergens een keer een emailadres achtergelaten voor informatie over iets wat ze interessant vinden, zoals bijvoorbeeld crypto, en worden vervolgens hiermee benaderd door fraudeurs. Hendriks: “Aan de ene kant word je een beetje overvallen, maar je word ook gekieteld omdat het stiekem wel je interesse heeft. En alles moet tegenwoordig snel, dus word je onvoorzichtig en ga je met die persoon in zee.”

“Maar vergis je niet, met alleen een emailadres, telefoonnummer en misschien een geboortedatum, kunnen ze al heel veel. Het verhaal zorgt ervoor dat het geloofwaardig overkomt. En je vertelt soms zelf ook meer dan je denkt. Zo zeg je bijvoorbeeld aan de telefoon met de zogenaamde bankmedewerker die jou ‘waarschuwt’, dat je ergens anders ook nog een rekening hebt. En daar gaat de fraudeur dan op door, terwijl hij dat eigenlijk helemaal niet wist. Ons advies is dus ook altijd: hang zo snel mogelijk op. Hoe langer je blijft hangen, hoe meer je onbewust vertelt en hoe geloofwaardiger het verhaal van de fraudeur wordt.”

Onthaasten

Toch blijft de fraude expert positief. “We moeten de wereld nu niet zwartmaken. Dit is ook het leven: je moet ook kunnen scrollen en klikken. Maar als iemand jou gaat benaderen, pas dan goed op en denk: dit klopt niet. Wees je ervan bewust dat je sporen achterlaat. Doe niks even snel en bedenk goed: wat ben ik aan het doen? Als we fraude de wereld uit willen helpen, moeten we het samen doen. Met z’n allen.”

Voorkom oplichting met de 5 rode vlaggen, helpersgids en familiewachtwoord: ‘Nou jongens, zorg maar goed voor je moedertje’

Bron: ABN AMRO, Archief. Foto: