Benzineprijs blijft hoog, maar we blijven tanken: ‘Kiezen tussen betalen of de fiets pakken’

Hoe hoog is de gemiddelde benzineprijs momenteel?

De gemiddelde benzineprijs ligt in maart kort na het begin van de oorlog tussen de VS en Iran al op 2,44 per liter. In 2025 is dat nog gemiddeld 1,92 per liter Euro95. Intussen is de landelijke adviesprijs al opgelopen tot zo’n 2,63 euro per liter.

De werkelijke prijs verschilt ook nog eens per tankstation en regio. De landelijke adviesprijs geldt vooral langs snelwegen. Bij een onbemande pomp of tankstations buiten de snelweg kan een automobilist aanzienlijk goedkoper uit zijn. Volgens onderzoek van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) kan dat verschil bij een tankbeurt van 50 liter oplopen tot wel 12,50 euro.

Terug van vakantie schrikken van de benzineprijs

Net terug van vakantie en dan tanken in Nederland is niet bepaald een pretje, zeggen automobilisten bij de benzinepomp. Dat de benzineprijs in ons land veel hoger is dan in andere Europese landen, ontgaat niemand. De een reageert er boos op, de ander gelaten.

(Tekst gaat verder onder de tabel)

“Alles wordt bij elkaar steeds duurder: benzine kost ons zo’n 60 euro extra per maand, de gemeentelijke lasten stijgen en ook de boodschappen zijn duurder geworden,” zegt Berend (70) bij een benzinepomp in Landsmeer.” Hij verwoordt de frustratie over de hoge prijzen misschien wel het best van alle mensen die Meldpunt Actueel spreekt. “Als je dat allemaal optelt, wordt het onhoudbaar. En met de brandstofprijzen zijn wij in Nederland de sjaak, want nergens is het zó duur als hier.” Toch gooit hij zijn tank helemaal vol. Hij salueert, stapt in en rijdt rustig weg.

“Wij betalen ons scheel omdat de overheid de automobilist als melkkoe gebruikt,” zegt Tjerk (53) bij een onbemand tankstation in de Beemster. Ook hij tankt er geen druppel benzine minder om. Maar voor Clarissa (63), die toevallig langsfietst op een e-bike en zich mengt in de discussie, is de maat vol: “Deze idioot hoge prijzen zorgen er bij mij wel degelijk voor dat ik vaker de auto laat staan. Ik pak de fiets wel.”

Invloed op benzineprijs van oorlogen in Midden-Oosten en Oekraïne

De oorlog in Oekraïne zorgt vanaf 2022 al voor onzekerheid over de beschikbaarheid van olie en energie. Daarna zijn de spanningen in het Midden-Oosten er nog eens bovenop gekomen. Door de confrontaties rond Iran en de risico’s voor de Straat van Hormuz, een van de belangrijkste olieroutes ter wereld, zijn er grote verstoringen van de wereldwijde olieaanvoer. Dat leidt tot hogere olieprijzen en daardoor ook duurdere brandstoffen.

“Er gaat niks veranderen met klagen,” zegt Frans (62) met de benzineslang in zijn hand. “De enige die er iets aan kan veranderen is Trump. Maar ik verwacht niet dat die als verliezer wil weglopen van een zelf begonnen oorlog.”

Daarnaast spelen tekorten bij raffinaderijen en een sterke dollar een rol. Olie wordt immers in dollars verhandeld. Een sterkere dollar maakt brandstoffen voor Europese landen extra duur. Maar dat is niet de enige reden waarom de benzineprijs zo hoog is momenteel.

Hoe is de Nederlandse benzineprijs opgebouwd?

Meer dan de helft van wat u betaalt voor een liter benzine, gaat naar het Rijk in de vorm van accijns en btw (belasting op de toegevoegde waarde), zo meldt de ANWB. De brandstofaccijns is een vast bedrag per liter. De accijns per liter bedraagt voor ongelode benzine 84,47 cent, voor diesel 55,23 cent en voor LPG 19,93 cent.

Maurits (57) aan de pomp in Landsmeer is er goed van op de hoogte hoe de benzineprijs is opgebouwd: “De prijs van brandstof bestaat voor het grootste deel uit accijnzen, waarop weer btw wordt geheven. Belasting over belasting betalen… De benzineprijzen gaan daarom niet 1 op 1 mee met de olieprijzen. Maar wat heeft het nou voor nut om boos te worden? Je kunt beter proberen om minder brandstof te gebruiken. Of dit: kiezen tussen betalen of de fiets pakken.”

Waarom zijn de prijzen in Europa zo verschillend?

Veel consumenten vragen zich af hoe zulke verschillen mogelijk zijn binnen één Europese markt. De verklaring is simpel: de EU kent wel minimumeisen voor accijnzen, maar ieder land bepaalt zelf hoeveel belasting daar bovenop wordt geheven. Een Nederlandse vakantieganger kan daardoor voor een volle tank soms tientallen euro’s minder betalen dan thuis. Juist dat hoge belastingaandeel maakt Nederland structureel duurder dan veel andere Europese landen.

Volgens de ANWB zijn de landen met de laagste accijnzen Malta (35,90 cent per liter), Bulgarije (36,30 cent per liter) en Hongarije (39,90 cent per liter). Italië (71,30 cent per liter) en Denemarken (71,10 cent per liter) behoren met Nederland tot de landen met de hoogste accijnzen.

‘Ik ga wel naar België’

Jan (30) staat naast zijn prachtig geheel opgeknapte VW-busje uit de oudheid bij een als goedkoop te boek staand tankstation in Amsterdam-Noord. Zijn vrouw Greetje (29) is net aan het afrekenen. Dit stel let altijd heel goed op de prijzen. “Moet je zien,” zegt Jan licht geschrokken, terwijl hij naar de pomp wijst. “We hebben net voor 50 euro getankt. Eigenlijk tanken we nooit meer dan dat bedrag. Dat is in totaal maar 19 liter Euro95… Super zou veel te duur zijn.”

Djemairo (37) moet nog beginnen met tanken als Meldpunt Actueel hem op de prijzen wijst. “Wow, dat is wel heel erg veel, ik ga wel naar België,” zegt hij met gevoel voor understatement

Tijdelijke accijnsverlaging uit 2022 blijft bestaan tot en met eind 2026

In 2022 is vanwege de energiecrisis als gevolg van de Russische invasie van Oekraïne een tijdelijke verlaging van de brandstofaccijnzen ingevoerd. De accijnsverlaging is nog steeds gedeeltelijk intact, maar deze is wel afgebouwd (op dit moment alweer 7 procent hoger dan in 2025, of 5,5 cent per liter hoger). De Rijksoverheid vermeldt dat de tijdelijke korting op benzine loopt tot en met 31 december 2026.

Waarom komt er geen nieuwe algemene accijnsverlaging?

Het officiële kabinetsstandpunt, zoals eerder in maart verwoord door minister van Sociale Zaken Hans Vijlbrief, is dat het kabinet geen overhaaste generieke maatregelen wil nemen. Eerst moet duidelijk worden hoe langdurig de energie- en oliecrisis zou zijn.

Vijlbrief wil dat steun zo veel mogelijk gericht is op huishoudens die het hardst worden geraakt, in plaats van een brede accijnsverlaging voor iedereen. Een algemene verlaging kost de schatkist namelijk vele honderden miljoenen tot ruim een miljard euro, terwijl het effect per liter relatief beperkt is. Minder inkomsten zou betekenen dat er minder geld kan worden uitgegeven op andere belangrijke posten.

Wel een steunpakket van circa 1 miljard euro

Het kabinet heeft in april wel aangekondigd ongeveer 1 miljard euro aan steunmaatregelen beschikbaar te stellen om de gevolgen van de hoge energie- en brandstofkosten te verzachten. Daarbij is zoals gezegd de bestaande accijnsverlaging uit 2022 in stand gebleven.

Dat geld gaat echter niet rechtstreeks naar een lagere prijs aan de pomp. Die steun bestaat vooral uit een hogere onbelaste reiskostenvergoeding, ondersteuning via het Noodfonds Energie (voor gasgebruik thuis) en maatregelen voor bedrijfswagens en ondernemers. De benzineprijs zelf is zo ongemoeid gelaten.

‘Ik wil nooit meer afhankelijk zijn van traditionele brandstoffen’

Joris (37) klopt liefkozend op de motorkap van zijn nieuwe elektrische Renaultje: “Vlak voor de oorlog in Iran begon, heb ik mijn oude dieseltje verkocht. Ik lach me echt helemaal stuk nu. Ik wil nóóit meer afhankelijk zijn van traditionele brandstoffen. Ik kijk wel uit.” Hij heeft ook nog een tip voor mensen die wél nog op benzine blijven rijden: “Probeer je eens aan de maximum snelheid te houden. Dat ga je ook direct terugzien in je verbruik. Dat is heel goed voor je portemonnee.”

(Bron: Rijksoverheid, ACM, ANWB, De Telegraaf, archief. Foto: ANP)

Kabinet komt met steunpakket aan energiemaatregelen van bijna 1 miljard voor gevolgen oorlog in Midden-Oosten