De digitale euro is een ‘moderne vorm’ van contant geld: ‘Dat geld moet naar de bakker, de fietsenmaker of de groenteboer’
De digitale euro komt stapje voor stapje dichterbij, maar het duurt nog wel 3 jaar voor hij er echt is. Het is een ‘moderne vorm’ van contant geld, waar nog heel veel mensen erg aan hechten. Anders dan cryptomunten is het geen investering. 1 digitale euro blijft altijd 1 euro. Commerciële banken gaan de digitale euro niet uitgeven, maar de centrale banken, die dat ook doen bij cash. Wat vinden we van de komst van dit geld. Onze melders praten erover mee.
Het waarom achter de digitale euro
De wereld verandert. Europa wil minder afhankelijk zijn van Amerikaanse betaalsystemen, zoals creditcards. Daarom komen er eigen betaalsystemen. Zo is ons eigen iDeal voor online betalingen al omgevormd tot de Europese variant Wero. Maar nu komt er hoogstwaarschijnlijk ook nog een digitale euro voor kleine betalingen met geld opgeladen op een eigen pasje of een chip op uw telefoon tot maximaal 3.000 euro. Denk aan de inmiddels afgeschafte chipkinip uit het niet eens zo verre verleden. Die was voor uw brood bij de bakker en uw biertje in het café.
Wat is de digitale euro?
De digitale euro is een ‘nieuw soort’ geld, uitgegeven door de Europese Centrale Bank (ECB). Het is publiek geld, net als contant geld, maar dan digitaal. Wat op uw bankrekening bij een commerciële bank staat is privaat geld. De digitale euro is geen cryptomunt zoals de bitcoin, die werkt als een investering, met winst of verlies. 1 digitale euro is altijd 1 euro waard en de waarde verandert dus niet. Het is bedoeld als betaalmiddel naast contant geld, niet als vervanging.
Er zijn mensen die huiverig staan tegen de mogelijke invoering van de digitale euro. Allemaal ‘bangmakerij’ volgens melder Abel, die zegt zich goed te hebben ingelezen. “Het gaat om de rol van geld ‘maken’ deels weg te halen bij de commerciële banken. Dat proces moet terug naar de overheid. Met het verdwijnen van veel contant geld is het belangrijk de buffer van contant geld te behouden. Ik zie het vooral als digitaal contant geld. Prima toch?”
Hoe werkt die?
Er komen 2 varianten: online en offline. De Online versie staat op een speciale digitale-eurorekening bij de bank of in een app. Het saldo is gegarandeerd door de ECB, net zoals eurobiljetten. De offline versie werkt zonder internet en kan op een pas of op de betaalchip van uw telefoon worden geladen, zoals gezegd: vergelijkbaar met de oude chipknip. Het maximale bedrag per persoon ligt voorlopig rond de 3.000 euro. Betaalapps en banken faciliteren het gebruik, maar de ECB blijft verantwoordelijk voor het geld zelf.
Kenmerken Digitale euro in het kort
- Privacy: kleine betalingen kunnen anoniem, vergelijkbaar met contant geld. Bij grotere bedragen gelden regels tegen fraude en witwassen.
- Inclusiviteit: iedereen kan betalen, ook mensen zonder bankrekening.
- Offline gebruik: betaal ook zonder internetverbinding, handig bij stroomstoringen of slechte netwerken.
- Geopolitiek en economisch: vermindert afhankelijkheid van Amerikaanse betaalbedrijven zoals Visa en Mastercard. Versterkt Europese autonomie en stabiliteit in het betalingsverkeer.
- Consistentie: 1 digitale euro werkt overal in de eurozone, ook over de grenzen.
Status en planning
Op 19 december 2025 heeft de Raad van de Europese Unie het standpunt ingenomen vóór invoering. Waarschijnlijk in het voorjaar is er een stemming in het Europees Parlement. Het is op dit moment nog onduidelijk of de digitale euro er wel doorkomt. Na de technische voorbereiding door de ECB en de centrale banken kan de digitale euro mogelijk vanaf 2029 van start gaan.
Kritische melders
Het is niet de eerste keer dat Meldpunt Actueel de digitale euro bespreekt in een artikel. Melder Boris John laat in 2023 geen spaan heel van het initiatief: “Sowieso bestaat de digitale euro helemaal straks niet, maar zijn het vouchers. Geen geld dus. Sparen kan ook niet en cash zal razendsnel verdwijnen, jammer voor de oudjes, waarna de CBDC (Central Bank Digital Currency) groen licht zal krijgen.” In 2021 neemt een ING-econoom tegenover Meldpunt Actueel wat dat betreft al de kou uit de lucht.
Een ander geluid komt van melder Henk daags na het bericht van de Raad van de Europese Unie. Hij is juist kritisch op commerciële banken, die een barricade tegen de digitale euro willen opwerpen, omdat ze vrezen dat het sparen op een spaarrekening bij hen gaat vervangen: “Met een digitale euro, komen er geen transactiekosten die rechtstreeks in de zakken van de grote machtige banken uitkomen. Laat dat geld maar lekker terugvloeien daar waar het thuishoort: in de economie. Dat geld moet naar de bakker, de fietsenmaker of de groenteboer.”
‘De digitale euro: wat heb ik eraan?’
Bij onze eigen centrale bank, De Nederlandsche Bank (DNB), is al langer het digitale euro team actief. Zij zijn al voorzichtig bezig met de voorbereidingen om de geesten rijp te maken. In De Nieuwe Schatkamer Podcast van DNB is aflevering 10 aan dit thema gewijd: De digitale euro: wat heb ik eraan?
Anneloes van Gent, beleidsmedewerker bij DNB, legt daarin het belang ervan uit: “Naarmate we minder met contant geld betalen, neemt de rol van publiek geld in onze economie af. Daarom denken wij na over een digitale vorm van contant geld, die naast contant geld zou bestaan. We zien dat er een aantal eigenschappen zijn van contant geld, die mensen heel erg waarderen. Bijvoorbeeld privacy. Als ik jou een briefje van 5 euro geef, dan zien alleen wij dat. Het is inclusief en toegankelijk. Veel mensen kunnen het makkelijk gebruiken. Het helpt bij budgetteren. En je kunt het in heel Europa gebruiken.”
“Voor Nederland zit veel toegevoegde waarde ook in weerbaarheid. We zijn erg afhankelijk van internationale kaartmaatschappijen. Dat is een risico, zeker geopolitiek. Daarom willen we een Europese betaalmethode die altijd blijft werken.”
Meldster Marijke sympathiseert met de groep van 70 Europese economen, waaronder de Franse ‘ongelijksheidseconoom’ Thomas Pikett. Die hebben een brandbrief gestuurd aan alle Europarlementariërs (12 januari 2026): “Zij zeggen dat als de digitale euro uitblijft, Europa de controle over zijn eigen geld verliest. Dan wordt het nóg afhankelijker van de VS. Willen we dat?”
Triodos Bank is warme pleitbezorger van het initiatief
Van de Nederlandse commerciële banken steunt Triodos Bank het initiatief het hartelijkst: “Geld is voor een deel publiek goed. Dan moet dat geld ook in publieke handen zijn. Of in ieder geval ruim voldoende in publieke handen. En dat ontbreekt nu volledig. Omdat cash bijna niet meer bestaat. Dat is voor ons een belangrijke reden om te zeggen: er moet een publiek alternatief komen voor dat private digitale geld. En dan denk je natuurlijk aan de digitale euro.”
(Bron: DNB, ECB, EU, NRC, Triodos Bank, archief. Foto: Shutterstock)
De digitale euro is in aantocht. Wat betekent dat voor de consument?
Onderwerpen:
Geef een reactie
U moet inloggen om een reactie te kunnen plaatsen.
Dit artikel presenteert de digitale euro ten onrechte als een “moderne vorm van contant geld”. Dat is feitelijk onjuist. Contant geld is volledig anoniem, niet programmeerbaar en niet centraal uitschakelbaar. Een CBDC mist al deze eigenschappen: privacy is voorwaardelijk, gebruik kan worden beperkt en het systeem staat onder centraal toezicht. Dat fundamentele verschil wordt in het artikel verzwegen.
Ook wordt een cruciaal monetair gegeven niet genoemd: elke digitale euro die in omloop komt, wordt één-op-één verrekend met de hoeveelheid contant geld in omloop. Het is dus geen aanvulling, maar een vervanging. Historisch gezien leidt dit altijd tot het geleidelijk verdwijnen van cash, ongeacht eerdere beloften dat contant geld “zal blijven bestaan”.
Daarnaast wordt offline betalen gepresenteerd alsof het vergelijkbaar is met de oude chipknip. Dat klopt niet. De zogeheten offline CBDC-functionaliteit is technisch en juridisch onzeker, beperkt in bedrag, afhankelijk van hardware en fraude-preventie, en door de ECB zelf nog niet als robuust systeem gegarandeerd. Het is een ambitie, geen vaststaand feit.
Opvallend is dat Meldpunt Actueel juli 2023 al een artikel over de CBDC publiceerde, waarop lezers toen al wezen op de eenzijdige en geruststellende framing. Die kritiek is kennelijk genegeerd. Dat is kwalijk, zeker bij een omroep die zich richt op ouderen en zegt voorlichting serieus te nemen.
Voorlichting betekent volledige informatie, ook over macht, controle en risico’s — niet het herhalen van beleidsverhalen alsof het consumentenreclame is.
Ik ga het alleen gebruiken als “offline” ook echt “offline” is. Het gaat niemand wat aan of ik er mee naar de hoeren ga of er mn lidmaatschap van de SGP mee betaal.
Maar ik vrees dat uiteindelijk, als we er aan gewend zijn, het argument “voorkoming van misdaad en terrorisme” op tafel gegooid wordt en we alsnog van alles moeten verantwoorden en net als nu schaamteloos gevolgd worden.