Seniorencoalitie en 50PLUS starten petitie tot behoud van 65-pluskorting in ov: ‘Ontzie ouderen met een kleine beurs’

Wat houdt de nieuwe ov-maatregel van DOVA in?

Vanaf 1 januari 2027 mogen kinderen van 4 tot en met 11 jaar gratis reizen met het ov in heel Nederland. Ze moeten wel meereizen met een betalende begeleider. Er is nog een voorwaarde aan verbonden, namelijk dat per begeleider maximaal 3 kinderen gratis mee mogen.

In feite is dat een uitbreiding van de bestaande situatie. Want momenteel kunnen kinderen tot en met 11 jaar ook al gratis met de trein reizen. Dat gaat via NS Kids Vrij. Bovendien mogen zij in sommige regio’s ook al gratis met bus, tram en metro. Waar precies is altijd tamelijk onduidelijk. Het is een lappendeken aan regelingen. Voor de volledigheid zij opgemerkt, dat kinderen tot en met 3 jaar sowieso nu al overal gratis reizen, ongeacht het vervoermiddel.

Volgens DOVA, het samenwerkingsverband van provincies en vervoerregio’s, moet de maatregel eindelijk eens zorgen voor één landelijke, eenvoudige regeling voor kinderen. Overal hetzelfde dus, geen uitzoekerij meer. Zo kunnen kinderen al jong leren wennen aan het openbaar vervoer. De gedachte daarachter is: ‘jong geleerd, oud gedaan’. Door gezinnen vaker voor het OV te laten kiezen, hoopt DOVA ‘reizigers van de toekomst’ te creëren. Dat is nodig om op langere termijn de afhankelijkheid van de auto te verminderen. Want wie in de trein zit, staat niet in de file.

De schoen knelt bij het schrappen van de 65-pluskorting

De maatregel voor de jeugd wordt betaald door het schrappen van de bestaande 65-pluskorting van 34 procent in bus, tram en metro. Vanaf 1 januari 2027 komt die landelijke korting te vervallen. DOVA vindt de huidige korting ‘te generiek’ (algemeen), omdat lang niet alle ouderen financiële ondersteuning nodig hebben voor een rit per ov. In plaats daarvan wil het gerichter hulp bieden aan mensen met een laag inkomen, eventueel via lokale potjes bij gemeenten.

‘Zo pakken ze juist de oudjes, die voor elk dubbeltje bukken’

Bij de eerste de beste bushalte in Amsterdam-Noord is het al raak. Daar zit Lucia (71) te wachten op de bus naar de metro. Ze heeft er geen goed woord voor over, maar blijft allervriendelijkst. “Ik vind het schandalig,” zegt ze verbolgen. “Als je zoals ik even naar het ziekenhuis bent geweest, duurt dat bezoekje net te lang om voor de terugreis van de overstap gebruik te kunnen maken. Dat betekent dus 2 keer betalen. Dat ga ik met die nieuwe regeling zeker harder voelen dan nu.”

Bij het metrostation aangekomen, zit Jacob (66) rustig op een bankje te wachten. “Het ov wordt vooral gebruikt door ouderen die geen auto hebben, mensen zoals ik,” merkt hij op. “Lui met een bescheiden portemonnee. Zo pakken ze juist de oudjes, die voor elk dubbeltje bukken.”

Op Centraal Station staat Gerard (75) op perron 7B op de trein naar Amersfoort te wachten. Hij ziet het anders: “Er zijn best veel 65-plussers, vooral in de trein, die die korting helemaal niet nodig hebben, als ze een dagje naar een museum willen gaan.” Hij schiet in de lach. “Ik ben er zelf zo een,” bekent hij. Dan toont hij zich plots van zijn empathische kant: “Maar ontzie in godsnaam wel de ouderen met een kleine beurs.” Dat vangt veertiger Johan op. “De rijkste bevolkingsgroep van Nederland moet altijd korting krijgen. Boomers!” moppert hij grijnzend. “65-plussers behoren tot de rijkste generaties ooit, met afbetaalde huizen en ruime pensioenen. Dan is het niet onredelijk dat zij af en toe zelf een bus- of treinkaartje betalen. Ja toch?”

Reactie van ANBO-PCOB

Ouderenorganisaties reageren kritisch. ANBO-PCOB noemt gratis ov voor kinderen op zichzelf positief. Dat vindt Samira (38) bij de tramhalte ook: “Tot 18 zou logischer zijn geweest, maar dit is een goede stap. Dan kun je het net zo goed gratis maken tot 21, want jongeren hebben meestal ook niet veel te makken. Studenten reizen al met een reisproduct, dus dat is mooi meegenomen.”

Maar ouderenbond ANBO-PCOB  vindt het onacceptabel dat dit wordt betaald uit de korting voor senioren. De organisatie vreest dat ouderen minder vaak familie bezoeken, vrijwilligerswerk doen of naar medische afspraken gaan als reizen duurder wordt. Ook waarschuwt zij voor regionale verschillen als gemeenten zelf compensatieregelingen moeten gaan optuigen. De vrees bestaat dat zo een nieuwe ‘lappendeken’ aan lokale regelingen voor ouderen ontstaat.

“Gratis voor kinderen klinkt aantrekkelijk,” zegt Janusz (72) die op CS de bus naar Zaandam neemt. “Maar ‘65-plussers betalen meer’ is wel een erg verhullende manier om te zeggen dat de rekening uiteindelijk toch ergens moet worden neergelegd. De echte reden weet ik niet hoor. Is het een bezuinigingsmaatregel? Maar goed, als het helpt om mensen uit de auto te halen ben ik voor.”

50PLUS: petitie samen met Seniorencoalitie

Ook 50PLUS is fel tegen de maatregel. De partij stelt dat die vooral ouderen met een laag of middeninkomen, en senioren zonder auto, raakt. Volgens 50PLUS kan minder betaalbaar ov leiden tot minder mobiliteit, meer eenzaamheid en uiteindelijk hogere maatschappelijke kosten.

50PLUS Tweede Kamerlid Corrie van Brenk zegt: “‘Deze korting is voor veel 65-plussers geen overbodige luxe, maar een maatregel die het voor deze doelgroep mogelijk maakt om betaalbaar te reizen naar hun kinderen, kleinkinderen, en naar sociale activiteiten. Men onderschat het aantal (alleenstaande) senioren dat moet rondkomen van een krap inkomen, terwijl ondertussen de levenskosten alleen maar toenemen. Door de vergrijzing wordt deze groep ouderen groter. Eenzaamheid van ouderen wordt niet doorbroken door deze ov-korting te schrappen. Wij gaan hier Kamervragen over stellen.”

Eén van die Kamervragen, gericht aan staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat Annet Bertram (CDA), luidt: “U noemde de nieuwe regeling voor kinderen ‘fantastisch’. Kunt u aangeven hoe deze reactie zich verhoudt tot het wegvallen van de landelijke ov-korting voor 65-plussers?” 50PLUS heeft het aantal 67-plussers berekend dat moet rondkomen van alleen AOW, aangevuld met een klein pensioen van minder dan 5.000 euro per jaar. Dat zijn er ongeveer 811.000. “Daarbij moet worden bedacht dat pensioenen sinds 2008 jarenlang nauwelijks of niet zijn geïndexeerd, waardoor veel ouderen niet in dezelfde mate hebben kunnen profiteren van de koopkrachtstijging als werkenden.” De Kamer is momenteel met reces.

Petitie voor behoud betaalbaar ov voor ouderen

Seniorencoalitie, waartoe ANBO-PCOB ook behoort, en 50PLUS starten daarom samen een petitie voor behoud betaalbaar ov voor ouderen. Ook komt er nog een speciaal meldpunt voor klachten van burgers die zich geraakt voelen door de aangekondigde ov-maatregel.

(Bron: DOVA, 50PLUS, Seniorencoalitie, ANBO-PCOB. Foto: ANP)

Bevolkingsprognose CBS laat vergrijzing zien: meer 65-plussers dan 20-minners