Triodos Bank berekent dat hitteschade Europese economie 180 miljard euro kost: ‘Dit is iets wat nu gebeurt en niet pas in de verre toekomst’
Heel Europa puft onder de hittegolven van 2026. Bosbranden zijn niet meer exclusief een Zuid-Europees verschijnsel, maar komen ook bij ons steeds vaker voor. Intussen zakt onze arbeidsproductiviteit bij werk in de buitenlucht, maar ook op kantoor, ook omdat we minder goed slapen. Triodos Bank berekent dat hitteschade de economie in de EU nu al naar schatting 180 miljard euro kost. Laat dat bedrag nou net gelijk zijn aan de economische groei over 2026.
Economie betaalt de rekening voor hittegolven
De extreme hitte en droogte van 2026 laten zien dat klimaatverandering niet langer een toekomstig probleem is. Integendeel, het veroorzaakt nu al een forse economische rekening. Volgens het Triodos Bank-rapport Hitte-economie bedraagt de hitteschade voor de Europese Unie ongeveer 180 miljard euro. Dat staat gelijk aan 1 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Daarmee wordt de volledige verwachte economische groei van de EU dit jaar weggestreept.
Tekst gaat verder onder tabel
|
Hitteschade per onderwerp
|
Cijfers
|
|
Totale economische schade EU
|
180 miljard euro
|
|
Effect op EU-bbp
|
-1 procent, gelijk aan de verwachte economische groei
|
|
Daling EU-landbouwproductie
|
-3-7 procent
|
|
Hitte gerelateerde sterfte eind juni in 4 landen
|
20.400 doden
|
|
Verbrand bosgebied EU tot 30 juli
|
434.976 hectare
|
|
Groeiverlies Frankrijk
|
-1,4 procentpunt
|
|
Groeiverlies Nederland
|
-0,8 procentpunt
|
4 economische kanalen waar hitteschade toeslaat
Joeri de Wilde, senior econoom bij Triodos Bank en medeauteur aan het rapport vertelt aan BNR Nieuwsradio dat klimaatverandering via verschillende kanalen doorwerkt in de economie. Bij hun onderzoek hebben ze zich geconcentreerd op de volgende 4 kanalen:
- Lagere landbouw- en veeteeltopbrengsten (3 tot 7 procent lager) door hitte en droogte. Nederlandse melkveehouders melden al forse productiedalingen.
- Verminderde energieproductie: kerncentrales hebben minder koelwater, waterkrachtcentrales minder rendement omdat er minder water langs stroomt. Verder zijn zonnepanelen minder efficiënt bij zulke hoge temperaturen.
- Verstoringen van transport en logistiek: door lage rivierstanden kunnen binnenschippers niet varen. De Rijn is momenteel door aanhoudende droogte op het laagste peil ooit.
- Verlies aan arbeidsproductiviteit: Triodos noemt dit verreweg de belangrijkste economische schadepost. Werknemers presteren minder goed, zodra temperaturen boven de 25 tot 30 graden uitkomen. Dat is zeker niet alleen het geval in de bouw, landbouw en industrie, maar ook op kantoren zonder goede koeling. In Nederland zijn airco’s nog lang niet zo ingeburgerd als bijvoorbeeld in de VS.
Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat de productie per werkuur met ongeveer 3 procent kan dalen voor elke extra graad boven 30°C die meerdere dagen aanhoudt. Dat komt ook omdat we aanzienlijk minder goed slapen bij hitte, wat weer leidt tot ziekteverzuim.
‘Zwak klimaatregels niet af’
In het BNR-interview waarschuwt Triodos-econoom De Wilde voor een ‘tegenovergestelde reflex’: “De afgelopen periode zijn binnen Europa verschillende klimaatregels afgezwakt, juist om de economische groei en het concurrentievermogen te stimuleren. […] Dit rapport van Triodos wijst juist uit dat economische schade door hitte iets is wat nu, en niet pas in de verre toekomst, gebeurt.”
Als de economie tegenvalt, zouden politici kunnen besluiten om nóg meer klimaatregels te versoepelen. Dat is wat De Wilde nu nog steeds ziet gebeuren. Maar dat zou volgens hem juist averechts werken. Want de klimaatverandering is zelf een belangrijke oorzaak van de economische schade. Zijn conclusie is dan ook dat Europa moet vasthouden aan klimaatbeleid. Dat is niet alleen goed voor het milieu, maar voorkomt ook hitteschade aan de economie.
“Het gaat om een flinke hap uit de economie. En juist daarom is het belangrijk om vast te houden aan klimaatbeleid. Alleen zo voorkom je dat de economische schade in de toekomst veel groter wordt.”
Frankrijk het zwaarst geraakt door hitteschade
De economische impact van de hitteschade verschilt sterk per land. Frankrijk wordt volgens Triodos het hardst getroffen. De hitte kan daar 1,4 procentpunt economische groei kosten, waardoor het land in 2026 zelfs in een krimp van circa 0,6 procent kan belanden. Daarna volgen Italië en Spanje. Ook Nederland wordt geraakt, zoals de tabel hierboven laat zien. Hier verdwijnt naar schatting 0,8 procentpunt groei, waardoor de economie vrijwel stagneert.
Onze melders zien mislukte oogsten in Zuid-Europa en de oprukkende tijgermug als aanvullende bewijzen van klimaatverandering. “Misschien vinden politieke partijen nu wel de tijd en de motivatie om er eens iets aan te gaan doen,” zo verwoordt een anonieme melder wat velen voelen. Vanzelfsprekend zijn er ook anderen die zeggen dat de “wereld echt niet vergaat.”
Bosbranden dwingen tot nieuwe bosbouwcultuur
De toenemende brandrisico’s maken bijvoorbeeld een nieuwe Europese bosbouwcultuur noodzakelijk. In de buurt van Bordeaux is dat een belangrijke inkomstenbron, die nu bijna geheel is weggevaagd. Dat betekent minder uitgestrekte ‘monoculturen’ (met maar 1 soort boom, namelijk de zeer brandbare pijnboom), schrijft Trouw. Het is een pleidooi voor meer gemengde en brandbestendige bossen met boomsoorten, die beter bestand zijn tegen droogte en hitte. Ook in Nederland wordt daarover nagedacht. Uiteindelijk komt dat de economie ten goede.
Deze conclusies zijn vergelijkbaar met een ander recent rapport, van het College van Rijksbouwmeester & Rijksadviseurs (CRa) over anders ontwerpen en bouwen van huizen en wijken in Nederland. We leven nu eenmaal in andere tijden, die andere maatregelen vergen.
(Bron: Triodos Bank, BNR, Trouw, archief. Foto: ANP)