Jonge mantelzorger Fynn (16) zorgt voor zijn ongeneeslijk zieke vader: ‘Je bent er altijd mee bezig’

Aantal ernstig belaste jonge mantelzorgers is verdubbeld

Bij mantelzorg wordt er vaak gedacht aan volwassenen, maar de groep jongeren die mantelzorg verleent, is de afgelopen jaren gegroeid. En die zal in de toekomst alleen nog maar verder groeien. Het aantal jonge mantelzorgers dat ernstig belast is, stijgt ook. Dat is zelfs verdubbeld de afgelopen 10 jaar, blijkt uit een nieuw rapport van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP).

Zorgen verandert je

Fynn (16) zorgt samen met zijn moeder Petra (52) nu zo’n 3 jaar voor zijn vader Cor (55), die een uitgezaaide melanoom (vorm van huidkanker) heeft. “Het is ons overkomen, we kregen te horen dat Cor nog 3 dagen te leven had. Maar gelukkig hielp de medicatie hem erbovenop,” aldus Petra. Inmiddels kan Cor steeds meer zelf, ondanks dat hij ongeneeslijk ziek is. “Het overkomt je, dus je doet het gewoon. Maar je relatie wordt heel anders.”

Jonge mantelzorger wordt snel volwassen

Fynn en Petra hebben ook elkaar zien veranderen sinds de ziekte van Cor. “De grootste verandering is dat hij snel volwassen is geworden. Hij is heel zelfstandig geworden.” Ook Fynn beaamt dat hij snel volwassen is geworden door de intensieve zorg voor zijn vader. Ondanks dat, maakt Petra zich er hard voor dat Fynn moet leven naar zijn leeftijd: “Je moet wel kind blijven. Laat de zorg bij jou als ouder en laat je kind kind zijn.”

Andersom heeft Fynn zijn moeder ook zien veranderen, sinds zij intensief voor haar man zorgt. “Mama is heel sterk geworden. Ze heeft heel veel zelfvertrouwen gekregen,” vertelt hij. “Mooi dat hij dat zo ziet,” reageert Petra trots. Want dat sterk zijn, ziet zij vooral als noodzaak om haar zware rol te kunnen vervullen.

Grote misvatting bij het begrip jonge mantelzorger

Dr. Hinke van der Werf is docent en onderzoeker. Zij heeft onderzoek gedaan naar de impact van mantelzorgen op jongeren, waarvoor ze meer dan 200 jonge mantelzorgers heeft gevolgd. Zij ziet een grote misvatting bij het begrip jonge mantelzorger. “De maatstaf is de volwassen mantelzorger, waardoor er altijd gekeken wordt naar wat iemand doet. Terwijl dit lang niet altijd speelt bij jonge mantelzorgers. Het gaat erom dat je opgroeit met zorgen, zorgen die niet horen bij jong zijn,” aldus de docent-onderzoeker. En die aanhoudende zorgen belemmeren de ontwikkeling van jongeren: “Je moet juist een beetje egoïstisch zijn om jezelf te leren kennen, dat hoort bij de leeftijd. En niet altijd moeten meebewegen, omdat bijvoorbeeld je moeder ziek is.”

Mentale last

Ook Fynn merkt die mentale belasting van het mantelzorgen: “Het is mentaal zwaarder dan de taken die ik doe. Je bent er altijd mee bezig. En mensen vragen er ook naar, maar soms heb ik ook een slechte dag en dan heb ik daar geen zin in.” Ook Petra merkt dat het mentaal zwaarder weegt: “Je bent er voortdurend in je hoofd mee bezig. Je zit er altijd middenin. Zeker voor Fynn is het lastig om thuis te zijn.” De vrienden van Petra en Cor komen regelmatig over de vloer, maar Fynn neemt liever geen vrienden mee naar huis. “Je weet nooit hoe je vader er thuis bij ligt.” Hij is dan liever buitenshuis.

Jong Goud

Want buiten de deur bloeit Fynn helemaal op, met zijn inzet voor de vrijwilligersorganisatie ZwolleDoet: “Ik organiseer activiteiten voor jonge mantelzorgers. Dan gaan we allemaal leuke dingen doen, zoals een escaperoom. In september gaan we op kamp.” En juist op dit soort momenten kan Fynn goed met anderen over zijn thuissituatie praten. “Dan kan ik echt mijn hoofd leegmaken.”

Met die inzet voor andere jonge mantelzorgers heeft Fynn de onderscheiding ‘Jong Goud’ verdiend. “Dat was heel erg vet. Dat had ik nooit verwacht. En zelfs de burgemeester was erbij,” vertelt hij trots. Petra is er ook blij mee: “Hij heeft het heel erg verdiend met alles wat hij voor anderen doet, ondanks dat hij het zwaar heeft. Hij haalt daar echt zijn energie uit.”

Ook onderlinge zorgen

Naast dat Fynn in zijn hoofd continu bezig is met zijn vader, maakt hij zich ook met regelmaat zorgen om zijn moeder. Op de vraag of ze die zorgen over elkaar ook weleens met elkaar bespreken, blijft het even stil. “Nee, daar hebben we het eigenlijk nooit met elkaar over,” concludeert Fynn. Petra: “Hij ziet het natuurlijk wel, maar ik wil hem daar niet mee belasten. We doen dan liever gewoon leuke dingen samen.” Zo gaan ze regelmatig naar voetbalclub PEC Zwolle met z’n tweeën en binnenkort gaan ze naar Egmond.

Meer dan de helft van jonge mantelzorgers ervaart negatieve gevolgen

Uit het onderzoek van dr. Van der Werf blijkt dat meer dan de helft van de mantelzorgers tussen de 18 en 25 jaar in hun dagelijks leven als gevolg van het opgroeien met een chronisch ziek familielid. En dan gaat het vaak, net zoals bij Fynn, over de mentale zorgen die daarbij komen kijken. Het overnemen van mantelzorgtaken lost het probleem niet op, meent Van der Werf. “Daar gaat het vaak niet om. Stel de moeder is verslaafd, dan gaat het niet om: wat doe je thuis? Het gaat meer om: hoe tref ik haar straks aan, in haar eigen braaksel? Dat is echt wel iets anders dan boodschappen doen en stofzuigen.”

Blijven praten

Het advies van Van der Werf voor jonge mantelzorgers: “Probeer één iemand te vinden met wie je het er over kan hebben. Bijvoorbeeld via organisaties, daar zitten jongeren die hetzelfde meemaken.” En dat is precies wat Fynn ook adviseert: “Blijf praten, dat helpt echt.”

Er is speciale aandacht voor deze jonge mensen in de Week van de Jonge Mantelzorger van 1 tot en met 7 juni 2026. Het thema van deze week is ‘Zie je Mij?’

Kijk naar de uitzending over jonge mantelzorgers in Meldpunt Actueel op vrijdag 5 juni 2026 om 19.50 uur bij MAX op NPO 2.

(Foto: MAX)

Alarmerende signalen van overbelaste mantelzorgers: ‘Eigenlijk sta ik hierdoor continu aan’