De nieuwe ‘printed picture scam’ op Vinted: hoe werkt het en wat zijn uw rechten?

Online fraude neemt toe, ook op Vinted

Dat deze nieuwe vorm van online misleiding – de printed picture scam op Vinted – er is, is niet verrassend. Online fraude neemt namelijk toe. Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS blijkt dat in 2025 ruim 1 op de 10 (10,3 procent) Nederlanders slachtoffer is van online oplichting of fraude. In 2023 ligt dat aandeel nog op 9,3 procent. Ook onder ouderen is een stijging zichtbaar: bij 65-plussers nam het percentage slachtoffers toe van 6,8 procent naar 8 procent.

Toch benadrukt de Fraudehelpdesk dat er niet één specifieke groep is die vaker slachtoffer wordt van online fraude. “Het hangt sterk af van het type fraude. Aan- en verkoopfraude zien we bijvoorbeeld vaker bij jongeren, terwijl ouderen relatief vaker slachtoffer worden van bankhelpdeskfraude,” zegt Eunice Bom, woordvoerder van de Fraudehelpdesk.

Meerdere oplichtingstrucs

Het is niet de eerste keer dat mensen slachtoffer worden van een truc die rondgaat op een verkoopplatform. Al eerder waarschuwt Meldpunt Actueel voor oplichting via Facebook Marketplace en Vinted. Ook phishing is een bekend probleem: daarbij worden kopers of verkopers buiten het platform benaderd, bijvoorbeeld via Facebook, Instagram of mail, met als doel persoonlijke- of betaalgegevens buit te maken.

En er komen steeds nieuwe vormen bij. Zo maken sommige kopers misbruik van de klachtenprocedure door na ontvangst van een kledingstuk ten onrechte een probleem te melden, waarna zij proberen hun geld terug te krijgen, terwijl zij het product houden.

Nu duikt er een nieuwe en geraffineerde vorm van misleiding op, waarbij kopers denken een kledingstuk te bestellen, maar uiteindelijk slechts een uitgeprinte foto ontvangen.

Hoe werkt deze truc?

Deze nieuwe truc wordt printed picture scam genoemd. Na aankoop verstuurt de verkoper daadwerkelijk een pakketje, waardoor zij kunnen aantonen dat er iets is verzonden. Bij ontvangst blijkt dat de envelop of het pakketje alleen een geprinte afbeelding van het geadverteerde product bevat.

De truc zit in de beschrijving op Vinted. Oplichters plaatsen daar vaak een lange tekst met veel informatie over het product. Pas helemaal onderaan staat vermeld dat het niet gaat om het kledingstuk zelf, maar om een uitgeprinte foto daarvan. Omdat veel mensen vooral naar de productfoto’s, prijs en titel kijken, wordt die specifieke informatie vaak over het hoofd gezien.

Volgens Bom werkt de truc omdat kopers vooral bezig zijn met het product dat zij willen hebben. “Niemand die op zoek is naar een product denkt: ik word misschien wel opgelicht. Je bent vooral bezig met het idee dat je iets leuks hebt gevonden.” En daar spelen oplichters maar al te graag op in, want op deze manier zouden zij de gebruikersvoorwaarden kunnen omzeilen. Daarin staat namelijk dat het product moet voldoen aan de beschrijving.

Is het oplichting of misleiding?

In hoeverre kan hier worden gesproken over oplichting? Dat hangt af van de omstandigheden. Volgens Bom draait het in veel gevallen om misleiding. Volgens de woordvoerster zit het verschil vooral in wat er wel en niet wordt vermeld. “Bij misleiding wordt ergens wel aangegeven waar het precies om gaat, bijvoorbeeld enkel een foto, maar moet je goed zoeken naar deze verborgen details. Bij oplichting wordt informatie juist bewust achtergehouden of doet iemand zich voor als iets of iemand die hij niet is.”

Ook Mirjam de Witte, woordvoerder van de Consumentenbond, geeft aan dat hier sprake is van misleiding. “Als ergens in de advertentie staat vermeld dat het om een foto gaat, kun je officieel niet direct spreken van oplichting. Maar het is wel duidelijk misleiding en dat is natuurlijk niet de bedoeling,” zegt De Witte.

U ontvangt een foto in plaats van kleding: wat zijn uw rechten?

Misschien zit u nu thuis met een uitgeprinte afbeelding in plaats van de trui waar u op hoopte. Is dat nu dan uw eigen verantwoordelijkheid en betekent dat dat u gewoon pech heeft? Volgens De Witte gaat het bij een aankoop niet alleen om de beschrijving, maar om de volledige advertentie, in dit geval op Vinted.

Daarbij tellen onder meer de foto’s, titel, prijs, categorie en productomschrijving mee. Op basis van die informatie heeft een consument een verwachting. “Een verkoper kan niet stellen dat informatie duidelijk was, als die verstopt staat in een lange beschrijving en niet uit de foto’s of titel zelf blijkt,” zegt De Witte. Verkopers moeten dus te allen tijde duidelijk zijn in hun communicatie over het product en dat is niet het geval als zij essentiële informatie verstoppen in een lange productbeschrijving.

In veel gevallen kunnen gedupeerden dus hun geld terugkrijgen via de Kopersbescherming van Vinted. Wel moeten kopers volgens Vinted binnen 2 dagen na ontvangst aangeven dat het artikel niet overeenkomt met de advertentie.

Tips om misleiding en oplichting te voorkomen op platforms als Vinted

Iedereen kan slachtoffer worden van oplichting en misleiding. Daarom deelt de Fraudehelpdesk een aantal tips, de 3 V’s, om u hiervoor te behoeden:

1. Vertraag: handel niet onder druk om dat iets bijvoorbeeld nog maar een dag in de aanbieding is. Denk rustig na over uw aankoop en wees kritisch of de aanbieding niet te mooi is om waar te zijn.
2. Vraag: voordat u een beslissing neemt kunt u altijd contact opnemen met het desbetreffende bedrijf. Maar ook kunt u altijd contact opnemen met de Fraudehelpdesk en vragen of de website, aanbieding of mail wel klopt.
3. Verifieer: controleer via het internet of het bedrijf wel betrouwbaar is. Zoek bijvoorbeeld naar recensies op het platform Trustpilot (momenteel wel enigszins omstreden vanwege aangetoonde fake reviews ofwel neprecensies), of typ de naam van het bedrijf en ‘oplichting’ erachter in Google. Zo leest u ervaringen van andere personen en komt u er snel achter of het bedrijf te vertrouwen is.

Toch te maken met misleiding of oplichting? Dit kunt u doen

Bent u misleid en heeft u alleen een foto ontvangen en niet het daadwerkelijke product? Dan leest u hieronder wat u dan het beste kunt doen om uw geld terug te krijgen:

1. Meld binnen 2 dagen een probleem bij Vinted (of de website waar u uw spullen heeft gekocht), via de chat met de verkoper.
2. Maak duidelijke foto’s van de inhoud van het pakket.
3. Bewaar de verpakking en het verzendlabel.
4. Maak foto’s van de advertentie en de beschrijving.
5. Bewaar eventuele gesprekken met de verkoper.

Bent u opgelicht via Vinted of een ander online-verkoopplatform? Dan leest u hieronder de stappen die u kunt ondernemen en hoe dit proces zal verlopen. Neem contact op met de Fraudehelpdesk. Zij helpen u op de volgende manieren verder:

• Analyse van het risico: er wordt samen met u gekeken naar wat er precies is gebeurd en welke risico’s u op dat moment nog loopt, bijvoorbeeld of u uw rekening moet blokkeren.
• Concreet stappenplan: u krijgt duidelijke instructies over de vervolgstappen die u moet nemen.
• Gerichte doorverwijzing: u wordt eventueel doorverwezen naar de juiste organisaties voor aanvullende hulp.
• Direct contact met de politie: omdat er bij de Fraudehelpdesk politiemedewerkers op kantoor aanwezig zijn, kunt u na uw verhaal meteen worden doorverwezen naar de politie, zodat zij direct actie kunnen ondernemen.

Foto: Shutterstock

Iedereen is interessant voor een fraudeur: ‘De persoon met heel veel geld is vaak een toevalstreffer’