Meldpunt Actueel Debat: 4 tv-debatten over wat leeft bij de gemeenteraadsverkiezingen

Open antwoorden leveren voer voor nog meer discussie

Uit de verzamelde antwoorden op de enquête van het Max Opiniepanel wordt duidelijk  dat inwoners zich vooral zorgen maken over 3 grote domeinen: wonen, veiligheid, en bestuur & vertrouwen. Daarnaast spelen bij de gemeenteraadsverkiezingen thema’s als zorg, bereikbaarheid, afval, groen en vooral asielopvang in veel gemeenten een grote rol. Uit al deze onderwerpen zijn voor de tv-debatten de volgende 4 hoofdthema’s gerold: veiligheid, zorg, financiën en wonen.

De enorme hoeveelheid open antwoorden laat zien dat mensen het gevoel hebben dat lokale politiek steeds dieper in hun dagelijks leven ingrijpt, of juist tekortschiet waar dat nodig is. De hoofdthema’s en deelthema’s zullen met diverse stellingen ruimschoots in de debatten aan de orde komen.

In de grafieken hieronder is aangegeven in welke mate de respondenten van het MAX Opiniepanel een thema van belang vonden. De donkergrijze vlakken geven aan wat ze als het belangrijkste zagen. Woningmarkt & leefbaarheid (42,4 procent) en zorg & sociaal domein (41,9 procent) springen eruit als de duidelijke nummers 1 en 2.

(Tekst gaat verder onder de grafieken)

Aanvullend vroegen we de deelnemers aan de enquête of ze misschien nog meer kwijt wilden wat voor hen stembepalend zal zijn bij de gemeenteraadsverkiezingen. Daarover kunt u lezen in dit artikel. De onderliggende emoties variëren van boosheid tot vermoeidheid, van bezorgdheid tot hoop op verandering.

Wat willen mensen nog meer kwijt?

De extra opmerkingen van de deelnemers aan de enquête over de gemeenteraadsverkiezingen laten een duidelijk beeld zien van frustratie, zorgen en wensen die diep leven onder de inwoners. De reacties lopen uiteen van heel concreet (slecht onderhouden stoepen, druk verkeer, lokale voorzieningen) tot zeer principieel (vertrouwen in politiek, migratie, democratie). Hieronder staan de belangrijkste extra aandachtspunten, naast de genoemde hoofdthema’s.

(Tekst gaat verder onder de grafieken)

Wantrouwen in politiek en bestuur

Veel mensen voelen zich niet gehoord. Ze ervaren dat gemeenten en de landelijke politiek hun beloftes niet nakomen. Ook reageren ze niet op mails of klachten. Ze nemen besluiten vóórdat inwoners erin worden betrokken. Ook leeft het gevoel dat ze zich verschuilen achter elkaar of achter Den Haag. Men spreekt over ‘achterkamertjespolitiek’, onbetrouwbaarheid, te veel praten, geen daden en een ‘vesting’ aan gemeentehuizen waar niemand bereikbaar lijkt.

Sterke emoties rondom asiel en migratie

Een zeer groot aantal reacties gaat over onvrede over AZC’s, zorgen over overlast en het gevoel dat statushouders of buitenlanders voorrang krijgen bij woningen. Een enkele keer uit iemand de wens om de grenzen te sluiten. Er heerst angst dat wijken vervreemden. Tegelijkertijd vinden anderen dat opvang menselijk moet en dat haat de samenleving splijt. Er is dus beslist niet alleen boosheid bij de gemeenteraadsverkiezingen, maar ook een roep om nuance en menselijkheid.

Wonen: frustratie over vastlopen en gebrek aan doorstroming

Veel mensen beschrijven hun persoonlijke situaties. Die lopen uiteen van ouderen die niet kunnen verhuizen naar een passende woning tot kinderen of volwassenen die noodgedwongen weer bij hun ouders gaan wonen. Een veelgehoord bezwaar is ook dat middeninkomens tussen wal en schip dreigen te vallen. Verder gaat het over lange wachtlijsten, renovatie- of bouwplannen die niet kloppen met wat nodig is. Woningnood ervaart men als urgent én persoonlijk.

Monique schrijft dat er weinig seniorenwoningen zijn voor lagere inkomens. “Wij zouden graag doorstromen van onze eengezinswoning (koop) naar een seniorenwoning sociale huur. Na ons pensioen hebben wij een vrij laag inkomen, waardoor wij ervoor in aanmerking zouden komen. Wij staan ook al 14 jaar ingeschreven. Het zou financieel aantrekkelijk gemaakt moeten worden. De tijdelijke dubbele woonlasten zou je moeten kunnen financieren met een korte lening bijvoorbeeld bij de gemeente. Als je het huidige huis verkoopt los je de lening af. Geen extra belasting heffen, vanwege het geld wat je dan hebt, door de verkoop. Dit houdt doorstromen tegen.”

Onveiligheid, overlast en gebrek aan handhaving

Grote zorgen bestaan er onder de respondenten over jeugdgroepen, fatbikes, drugsoverlast en gevaarlijke verkeerssituaties. Veel mensen hebben het idee dat politie of boa’s niet zichtbaar zijn. Ze benoemen diverse situaties waarin mensen zich niet veilig voelen op straat of zelfs op de stoep. ‘Handhaven!’ is een veelgehoorde oproep zo vlak voor de gemeenteraadsverkiezingen. “Handhaven, handhaven, handhaven. Dit gebeurt veel te weinig,” vindt respondent Jaap.

Zorg en ouderenzorg: gevoel van afbraak

Veel opmerkingen gaan over het wegvallen van Wmo-ondersteuning. Mantelzorgers voelen zich in de steek gelaten. Ook is er sprake van moeilijk bereikbare of slecht georganiseerde zorg. Ouderen voelen zich vaak niet serieus genomen. Ze voelen dat de zorg uitholt en dat ouderen letterlijk minder meetellen.

Respondent Stella beweert dat er door niemand daadwerkelijk aandacht aan geschonken wordt: “Men zegt er wat van en daar blijft het bij. MantelzorgNL doet ook niets, of misschien wel, maar zonder daadwerkelijk resultaat. Mantelzorgelijk, waar de mantelzorgers zich kunnen melden, weet exact wat mantelzorgers doorstaan maar naar hen wordt niet geluisterd. Die organisatie wil geen subsidies, want dan ben je aan de regels van de overheid gebonden. Hopelijk gaat MAX nu iets voor ons betekenen.”

Afval, openbare ruimte en onderhoud

Regelmatig noemen onze respondenten achterstallig onderhoud aan stoepen, straten en fietspaden. Veelgenoemd zijn ook zwerfvuil en slecht afvalbeleid. Daarbij bestaat er grote irritatie over groenbeleid (“onkruid tot wel 50 cm hoog”). Deze thematiek bij de gemeenteraadsverkiezingen koppelen ze vaak aan “verloedering van wijken”.

Overheidstaken verschoven naar gemeenten

Een aantal mensen wijst expliciet op de gevolgen van bezuinigingen door eerdere kabinetten. Er is te weinig geld voor gemeenten. De taken zijn te groot voor de beschikbare middelen. Zij zien dit als reden voor slechte uitvoering én voor toenemende onvrede.

Verkeer, bereikbaarheid en OV

Een belangrijk terugkerend punt is “slecht OV, vooral ’s avonds en in het weekend.” Daarnaast klagen ze over gevaarlijke verkeerszones, onlogische snelheidslimieten en parkeerproblemen door nieuw beleid. Ouderen geven aan dat ze hierdoor minder mobiel zijn dan ooit.

Eenzaamheid, saamhorigheid en sociale cohesie

Tussen alle boosheid door klinkt ook een ander geluid: er zijn grote zorgen om vereenzaming. Men constateert het verdwijnen van buurtgevoel en uit de wens voor meer verbinding en respect. Mensen missen dat burgers en bestuurders “samen optrekken”.

Een diepe behoefte aan eerlijkheid en duidelijkheid

Veel respondenten zeggen hoe belangrijk zij eerlijk communiceren en transparant beslissen vinden. De overheid moet betrouwbaar, bereikbaar en duidelijk zijn. Het gaat hen om: doen wat ze zeggen met duidelijke regels en kaders. Alles draait om het verloren vertrouwen terug te winnen. De inwoners willen vooral dat de politiek luistert en dat beloften worden nagekomen. Bovendien moeten veiligheid en leefbaarheid weer op orde komen en dat er betaalbare woningen zijn.

Debatten 4 weken lang elke donderdag op tv

De uitzendingen van Meldpunt Actueel Debat over de gemeenteraadsverkiezingen zijn 4 weken lang elke donderdagavond te zien op NPO 2. Ze beginnen om 20.30 uur en zijn langer dan de reguliere afleveringen. Het eerste debat is op donderdag 19 februari en duurt 35 minuten; de 3 daarna duren elk 40 minuten. De uitzendingen van Meldpunt Actueel op vrijdag komen daarmee 4 weken te vervallen.

U kunt de opnames bijwonen. Er zijn nog kaarten beschikbaar.

Aansluiten bij het MAX Opiniepanel

Wilt u zich misschien aansluiten bij het MAX Opiniepanel, zodat u in de toekomst kunt meepraten? Dat gaat zo.

Alarmerende signalen van overbelaste mantelzorgers: ‘Eigenlijk sta ik hierdoor continu aan’