Jeanine Janssen: ‘Verwarring aan het sterfbed’
Al eerder vertelde ik over het sterven van mijn moeder. Mijn moeder wilde euthanasie en had ook toestemming gekregen. Maar ze kon de datum niet prikken. Toen ze snel achteruitging viel ze automatisch in palliatieve sedatie. Er was geen keuze meer. We kregen heel veel reacties binnen. Zowel online als via MAX Magazine en in ons spreekuur. Velen van u vonden dat er meer mogelijk moet zijn.
Had ze niet zo gewild
Mijn moeder lag 5 dagen te sterven. Daarbij leek ze soms wakker te worden, had ze stuiptrekkingen en kwamen er uiteindelijk vloeistoffen uit haar lichaam. Blijkbaar hoort dat erbij, maar wij wisten het niet, en zij zeker ook niet. We weten zeker dat ze dit nooit gewild zou hebben.
Gebrek aan kennis
Ik werd benaderd door Annet Lievense, huisarts en SCEN-arts, waarbij SCEN staat voor Steun en Consultatie bij Euthanasie. Zij gaf bij mij aan dat het binnen de huidige wetgeving anders had gekund. Er bestaat namelijk de mogelijkheid om palliatieve sedatie in te zetten ter overbrugging naar euthanasie. Hiervoor moet uiteraard wel vooraf de toestemming door de patiënt worden gegeven. Vooropgesteld dat de arts zich daar goed bij voelt.
Annet heeft het vermoeden uit haar praktijkervaring dat slechts 5 procent van de huisartsen op de hoogte is van de mogelijkheden die er wél zijn. Hier moet nader onderzoek naar worden gedaan en als blijkt dat de kennis tekortschiet, moet er worden gekeken naar de mogelijkheden om meer kennis bij de huisartsen te krijgen.
Zelf kunnen beslissen
In de uitzending van Meldpunt Actueel van vrijdag 30 januari 2026 is dit onderwerp aan de orde gesteld. Er is een onderzoek gedaan onder het MAX Opinie Panel, waarbij onder andere de vraag werd gesteld of de nabestaanden zouden moeten kunnen beslissen of er tijdens de palliatieve sedatie alsnog euthanasie kan worden uitgevoerd als de patiënt het niet meer zelf kan bepalen. Maar liefst 93 procent van de mensen gaf aan dat ze dit wenselijk zouden vinden. Hiervoor zou overigens een wetswijziging nodig zijn. Dit kan nu niet. Volgens de artsen in de uitzending is dat “een gevaarlijk gebied” in verband met misbruik en de wil van de patiënt. Ook vroeg arts Nienke Rijkers zich af of mensen zich wel beseffen wat ze van een ander vragen.
Kwaliteit van sterven
Dit hele thema is niet zwart-wit. Het zijn afgewogen keuzes waarin iedereen zichzelf meeneemt en op een andere manier bij betrokken is. Heel belangrijk dus om het hier met uw omgeving goed over te hebben en hier regelmatig aandacht aan te schenken en de discussie los te maken. En dat zullen we als MAX dan ook zeker doen, want de kwaliteit van sterven is ook heel belangrijk. Wilt u uw verhaal kwijt, dan kunt u ons uiteraard bellen op het telefonisch spreekuur van MAX Ombudsman. Wij zijn op werkdagen van 10.00 – 12.00 uur te bereiken op 035-6775511.
(Foto: MAX)