Jeanine Janssen: ‘Verwarring aan het sterfbed’
Al eerder vertelde ik over het sterven van mijn moeder. Mijn moeder wilde euthanasie en had ook toestemming gekregen. Maar ze kon de datum niet prikken. Toen ze snel achteruitging viel ze automatisch in palliatieve sedatie. Er was geen keuze meer. We kregen heel veel reacties binnen. Zowel online als via MAX Magazine en in ons spreekuur. Velen van u vonden dat er meer mogelijk moet zijn.
Had ze niet zo gewild
Mijn moeder lag 5 dagen te sterven. Daarbij leek ze soms wakker te worden, had ze stuiptrekkingen en kwamen er uiteindelijk vloeistoffen uit haar lichaam. Blijkbaar hoort dat erbij, maar wij wisten het niet, en zij zeker ook niet. We weten zeker dat ze dit nooit gewild zou hebben.
Gebrek aan kennis
Ik werd benaderd door Annet Lievense, huisarts en SCEN-arts, waarbij SCEN staat voor Steun en Consultatie bij Euthanasie. Zij gaf bij mij aan dat het binnen de huidige wetgeving anders had gekund. Er bestaat namelijk de mogelijkheid om palliatieve sedatie in te zetten ter overbrugging naar euthanasie. Hiervoor moet uiteraard wel vooraf de toestemming door de patiënt worden gegeven. Vooropgesteld dat de arts zich daar goed bij voelt.
Annet heeft het vermoeden uit haar praktijkervaring dat slechts 5 procent van de huisartsen op de hoogte is van de mogelijkheden die er wél zijn. Hier moet nader onderzoek naar worden gedaan en als blijkt dat de kennis tekortschiet, moet er worden gekeken naar de mogelijkheden om meer kennis bij de huisartsen te krijgen.
Zelf kunnen beslissen
In de uitzending van Meldpunt Actueel van vrijdag 30 januari 2026 is dit onderwerp aan de orde gesteld. Er is een onderzoek gedaan onder het MAX Opinie Panel, waarbij onder andere de vraag werd gesteld of de nabestaanden zouden moeten kunnen beslissen of er tijdens de palliatieve sedatie alsnog euthanasie kan worden uitgevoerd als de patiënt het niet meer zelf kan bepalen. Maar liefst 93 procent van de mensen gaf aan dat ze dit wenselijk zouden vinden. Hiervoor zou overigens een wetswijziging nodig zijn. Dit kan nu niet. Volgens de artsen in de uitzending is dat “een gevaarlijk gebied” in verband met misbruik en de wil van de patiënt. Ook vroeg arts Nienke Rijkers zich af of mensen zich wel beseffen wat ze van een ander vragen.
Kwaliteit van sterven
Dit hele thema is niet zwart-wit. Het zijn afgewogen keuzes waarin iedereen zichzelf meeneemt en op een andere manier bij betrokken is. Heel belangrijk dus om het hier met uw omgeving goed over te hebben en hier regelmatig aandacht aan te schenken en de discussie los te maken. En dat zullen we als MAX dan ook zeker doen, want de kwaliteit van sterven is ook heel belangrijk. Wilt u uw verhaal kwijt, dan kunt u ons uiteraard bellen op het telefonisch spreekuur van MAX Ombudsman. Wij zijn op werkdagen van 10.00 – 12.00 uur te bereiken op 035-6775511.
(Foto: MAX)
Onderwerpen:
Geef een reactie
U moet inloggen om een reactie te kunnen plaatsen.
Ik beweeg me weer op glad ijs, maar ik begrijp niet zo goed wat de (huis)artsen nou zo bedoelen met “u begrijpt niet wat u van de artsen vraagt” (bij een vraag om euthanasie). Religieuze overwegingen begrijp ik. Maar.. wat vraagt u wel niet aan soms traumatische ervaringen van de nabestaanden bij een akelige sterfbed? Nog los van de tevoren aangegeven wens van de stervende. Dierenartsen geven onze geliefde huisdieren gemakkelijk ‘een spuitje’ terwijl zij ook zijn opgeleid om ‘beter te maken’. Gun meer mensen toch een ‘goede dood’ (=betekenis euthanasie). Dat kan namelijk een zeer liefdevolle en barmhartige gebeurtenis zijn.
Ook ik begeef me even op het gladde ijs van de euthanasie. Ik begrijp uw reactie heel goed en die is ook logisch. Het is heel zwaar om naast het gevoel van het eigenlijk al bezig zijnde verdriet en de rouw, ook nog voor je gevoel je naaste moeten zien lijden. Het is een nog niet beantwoorde vraag wat de stervende meekrijgt van de fysieke gebeurtenissen bij een palliatieve sedatie. In een sterfproces verlaat de ziel al vaker even het fysieke lichaam (oké, u moet dan wel in een ziel geloven) en is er niet meer voelend mee verbonden, wel waarnemend. De vraag is dan of dat voor de ziel lijden is of niet. het meest waarschijnlijke is dat dit voor de ziel geen lijden is. En mbt de arts die de euthanasie moet uitvoeren: gelukkig is het voor vele artsen nog steeds een moeilijke stap. Ook al wil je lijden verhelpen, je maakt bij euthanasie wel iemand dood, je vermoord hem feitelijk. De arts moet op de een of andere manier klaar komen met het gevoel een moordenaar te zijn. Het is dan een ethisch filosofische vraag wat er zwaarder weegt want beide betrokken partijen moeten er mee verder leven. Waarschijnlijk is hier geen antwoord op dat voor iedereen geldt. Het zal van situatie tot situatie bekeken en heel goed besproken moeten worden tussen familie en de arts. Vaak is er echter het grote probleem dat familie het onderling niet met elkaar eens is en 1 of meerdere familie leden de arts gaan (be)dreigen. er is dan voor de arts maar 1 oplossing: zich letterlijk aan de wet houden zelfs als de arts ene andere mening zou hebben. In Nederland is euthanasie geven nog steeds een strafbaar feit en geldt juridisch als moord. De meeste familieleden realiseren zich dat niet! Het is een gecompliceerde situatie voor beide kanten.
Ook hier kan men nog steeds constateren dat euthanasie
niet goed is geregeld De bewering dat het wel goed is geregeld
beschouw ik als een leugen.
Het feit dat euthanasie überhaupt mogelijk is in Nederland itt tot de andere landen is al een goed geregeld feit en we mogen daar heel blij mee zijn. Het is goed om te beseffen dat niets wat de mens doet of produceert perfect of volmaakt is. Het is zeker belangrijk om met een vaste regelmaat genomen besluiten te checken of ze nog voldoen zoals ze vastgelegd zijn. Dat geldt ook voor de euthanasiewet. Ik vind het heel kort door de bocht, en ook niet kloppen, dat onze euthanasiewet een leugen is. En het is een feit dat iemand geen recht op maar een mogelijkheid tot euthanasie heeft als er aan de wettelijke voorwaardes wordt voldaan. De arts die het moet uitvoeren staat hierbij altijd met 1 been in de gevnagenis en dat reasliseert de familie zich vaak niet omdat ze volledig opgaan in hun verdriet en hun wensen voor de stervende. Maar aan alles zijn er 2 kanten of 2 partijen en dat is bij euthanasie ook zo. BEIDE partijen moeten bereid zijn om naar elkaar te luisteren en rekening met elkaar te houden. Er bestaat hierin geen voorgebakken oplossing die altijd voor iedereen geldt. Wat wel altijd geldt is de wet waar de arts mee moet dealen.