Rechter noemt verhoging verkeersboetes in 2024 en 2025 onterecht: ‘Boetes niet gebruiken om de begroting te dichten’
De verkeersboetes gaan regelmatig omhoog, wat de nodige frustraties oplevert bij automobilisten. Het valt moeilijk uit te leggen dat foutparkeren een hogere boete kent dan iemand in het gezicht slaan. De rechter heeft recent in een aantal zaken de verhoging van verkeersboetes in 2024 en 2025 als onterecht betiteld. Ook onze melders vragen om een eerlijke balans.
Wet Mulder regelt verkeersboetes voor lichte overtredingen
De Wet Mulder (Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften) regelt dat lichte verkeersovertredingen via het bestuursrecht in plaats van het strafrecht worden afgehandeld. Dit betekent dat je voor overtredingen zoals te hard rijden of foutparkeren een administratieve boete krijgt. Dat levert dus geen strafblad op.
Voor zwaardere verkeersovertredingen kunt u een strafbeschikking krijgen van het OM. Dat is niet hetzelfde als een straf opgelegd door de rechter. Het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) zorgt voor het versturen en innen van alle verkeersboetes. Deze boetes herkent u aan de letter ‘M’ rechts bovenaan de brief.
10 procent verhoging
In 2024 heeft de regering de verkeersboetes, die onder de Wet Mulder vallen, met 10 procent verhoogd. Daarvan is 5,7 procent zogenaamde inflatiecorrectie en 4,3 procent een extra beleidsmatige verhoging, om zo een tekort op de Rijksbegroting op te vangen. In 2025 gooit de regering er nog een schepje bovenop, ditmaal met 3,2 procent, gelijk aan de inflatie.
Verkeersovertredingen zijn in 10 jaar tijd flink duurder geworden, constateert vergelijkingswebsite Autoverzekering.nl al in december 2025: “De boete voor telefoongebruik achter het stuur steeg van 230 naar 440 euro. Rijden zonder een verplicht kinderzitje en onnodig links rijden werden zelfs 2 keer zo duur. Ook de boetes voor snelheidsovertredingen stegen zo’n 30 tot 40 procent.”
Kritiek van OM en Raad van State op verhoging verkeersboetes
Al ruim voor deze verhogingen is er kritiek te horen. Zo concludeert het Openbaar Ministerie (OM) in het rapport Boetestelsels in balans (2023) dat er een flinke scheefgroei is ontstaan. Verkeersboetes blijken in de loop der jaren veel sterker gestegen dan boetes voor andere strafbare feiten. Ook de Raad van State waarschuwt in een advies uit 2023 dat begrotingstekorten geen reden mogen zijn om verkeersboetes te verhogen.
De Raad stelt dat verkeersboetes in verhouding moeten staan tot de ernst van de overtreding. Ze zijn er om de verkeersveiligheid te bevorderen, maar niet om tekorten in de staatskas te dempen.
De balans is zoek
Er is sprake van een zekere ‘disbalans’ vindt het OM. Als voorbeeld noemt het een boete van 440 euro voor parkeren op een gehandicaptenparkeerplaats. Ter vergelijking: voor een eenvoudige mishandeling, een zogenoemde ‘droge klap’, staat een strafbeschikking van 400 euro.
Onze melder Arie-Jan Voet denkt er net zo over: “Ik heb geen moeite met boetes hoor, helemaal niet. Maar ze moeten wel in verhouding staan tot boetes voor andere overtredingen. Zo had ik onlangs een fikse boete voor over een doorgetrokken streep te rijden. Ik kon zo even 320 euro aftikken. Maar als ik iets uit de supermarkt steel, is de boete maar 180 euro. Leg het maar uit! Het is allemaal een beetje scheef nu.”
De heer Karelse laat eenzelfde geluid van opperste verbazing horen: “De boete voor iemand een dreun in z’n gezicht verkopen, is lager dan die voor achter het stuur appen. Hoe dan?!”
Rechter oordeelt over verhogingen verkeersboetes
De rechtbank Midden-Nederland behandelt in korte tijd 4 zaken over verkeersboetes. In 3 daarvan oordelen kantonrechters dat de verhogingen van 2024 en 2025 onredelijk en onevenredig zijn. Ze spreken van scheefgroei van boetes. In het vonnis zien ze de inzet van boetes om begrotingsgaten te dichten. Daarbij valt de term ‘verkapte belastingheffing’. Verkeersboetes mogen niet worden gebruikt om extra inkomsten voor de overheid te genereren.
In deze zaken heeft de rechter de boetes vervolgens teruggebracht naar het niveau van 2023. Bijvoorbeeld een boete voor het rijden met een oudere dieselauto in de milieuzone van Utrecht is door de rechter verlaagd van 120 naar 110 euro. In een andere zaak oordeelt de rechter dat het ‘evenredigheidsprincipe’ niet is geschonden. Hij laat de boete van 300 euro daarom in stand, als een bestuurder gebruik maakt van een puntstuk op de openbare weg, wat verboden is.
Eerdergenoemde melder Voet haakt op de eerste 3 vonnissen in door ze als volkomen terechte besluiten te beschouwen: “Boetes gebruiken om de begroting te dichten, dat is echt absurd.”
Gevolgen van deze uitspraken
Deze uitspraken kunnen gevolgen hebben voor toekomstige procedures over verkeersboetes. Daarnaast spelen vergelijkbare zorgen bij verhogingen wegens te late betaling. Nu kan een verkeersboete eerst met 50 procent en daarna nog eens met 100 procent worden verhoogd. Daardoor kan het verschuldigde bedrag verdrievoudigen. Volgens critici kan dit leiden tot problematische schulden.
De advocaat-generaal bij de Hoge Raad stelt in een recent advies dat zulke forse verhogingen mogelijk in strijd zijn met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Dat is dan vooral zo wanneer iemand door geldgebrek niet kan betalen of daarvan geen verwijt treft.
Politiek wil hervorming van het boetestelsel
Politiek gezien groeit de steun voor een hervorming van het boetestelsel. Onder meer het CDA en PRO (GroenLinks-PvdA) pleiten voor meer evenredigheid en de menselijke maat. “De hogere verkeersboetes zijn niet eerlijk en kunnen ervoor zorgen dat mensen nog dieper in de financiële problemen komen,” zegt PRO-Kamerlid Fatihya Abdi. “Boetes moeten mensen helpen zich aan de regels te houden, niet leiden tot schulden en uitzichtloosheid.”
(Bron: Rechtspraak, OM, Rijksoverheid, NOS. Foto: ANP)
Meer boetes voor gebruik mobiele telefoon in het verkeer. Bij fietsers hoogste stijging