CDA en 50PLUS willen doorstroomhypotheek om geld ‘in de stenen’ vrij te maken: ‘Zo zetten we de woningmarkt in beweging’
Doorstroming blijft ingewikkeld op de woningmarkt. Veel ouderen willen best verhuizen van hun grote eengezinswoning naar iets kleiners. Maar passende woningen zijn schaars en vaak duur. Hun vermogen zit bovendien vooral ‘in de stenen’. CDA en 50PLUS hebben daarom een motie ingediend voor de zogenaamde doorstroomhypotheek, een tijdelijke lening.
Wat is de doorstroomhypotheek?
CDA en 50PLUS willen een nieuwe vorm van lenen invoeren: de doorstroomhypotheek, die ook in het coalitieakkoord is opgenomen. Met die tijdelijke hypotheek moeten ouderen makkelijker kunnen verhuizen naar een woning die beter past bij hun levensfase. De partijen hebben hierover een motie ingediend tijdens het debat over de woningopgave in de Tweede Kamer.
Volgens deze 2 partijen loopt de woningmarkt vast doordat veel ouderen blijven wonen in een te grote eengezinswoning. Tegelijkertijd zoeken jonge gezinnen juist naar grotere huizen. Ouderen willen vaak wel verhuizen, maar krijgen de financiering niet rond.
Banken kijken op dit moment nog vooral naar inkomen en pensioen. Daardoor kunnen veel ouderen minder lenen. Maar ze hebben wel een hoge overwaarde op hun woning. Al dat geld zit zoals gezegd ‘in de stenen’. Er zijn wel enkele tips en tricks om dat geld vrij te maken zoals Meldpunt Actueel eerder adviseert. Maar die zijn lang niet zo baanbrekend als in het plan van CDA en 50PLUS.
Overwaarde van ongeveer 375.000 tot 390.000 euro
CDA en 50PLUS constateren dat ouderen hun hypotheek grotendeels hebben afgelost en dat in de tussentijd de huizenprijzen flink zijn gestegen. Gemiddeld hebben 65-plussers een overwaarde van ongeveer 375.000 tot 390.000 euro. Hoe kunnen ze dat geld er nou eens uithalen?
De doorstroomhypotheek moet dat geld tijdelijk beschikbaar maken. Het gaat om een kleine, tijdelijke lening op basis van de overwaarde van de oude woning. De lening is bedoeld om een nieuwe woning geschikt te maken voor ouderen. Een veelgenoemde aanpassing is bijvoorbeeld een inloopdouche in plaats van een ligbad. Ouderen moeten de lening terugbetalen zodra de oude woning is verkocht. De looptijd van deze hypotheekvorm is maximaal 1 tot 2 jaar.
27 procent van de ouderen zou willen verhuizen
CDA-Kamerlid Inge van Dijk zegt tegen Meldpunt Actueel: “Maar 4 procent van de 65-plussers verhuist, terwijl 27 procent zou willen verhuizen. Met de doorstroomhypotheek zorgen we ervoor dat ouderen verantwoord hun overwaarde kunnen gebruiken om te gaan wonen op een plek die bij ze past.”
Partijgenote Hanneke Steen voegt daaraantoe: “Een oudere die verhuist naar een passende woning maakt tot 5 verhuizingen mogelijk voor gezinnen en starters. Met de doorstroomhypotheek zetten we de woningmarkt in beweging.”
Corrie van Brenk steunt het plan vanuit 50PLUS: “Voor ons is het belangrijk dat als je de stap maakt om op latere leeftijd te verhuizen, die woning dan ook toekomstbestendig is. Dat je in plaats van een bad in de badkamer een inloopdouche kunt plaatsen zonder daarbij wekenlang in sloop- en breekwerk te zitten. Met dit voorstel spelen wij in op een groeiende behoefte van senioren die langer comfortabeler thuis willen wonen, en met dit plan dus kunnen wonen in een levensloopbestendige woning. Bovendien zorg je met dit voorstel voor doorstroming op de woningmarkt waardoor jongere mensen kunnen verhuizen naar grotere woningen.”
Doorstroomhypotheek vergt aanpassingen van regels
Om de doorstroomhypotheek mogelijk te maken, moeten er aanpassingen komen op bestaande regels:
- Zo moeten hypotheekregels meer kijken naar overwaarde dan uitsluitend naar inkomen zoals de banken nu doen.
- Financiële waakhond AFM moet duidelijke regels maken voor bescherming van consumenten en risico’s.
- Fiscaal valt het vermoedelijk als vermogen in box 3. Voor de belastingen moet de lening werken als een overbruggingshypotheek, zodat rente aftrekbaar blijft.
- De wet moet voorkomen dat de tijdelijke lening gevolgen heeft voor toeslagen of bijstand. De lening moet daar los van komen te staan.
- Juridische en notariële aanpassingen zijn nodig om de tijdelijke hypotheek goed vast te leggen.
De motie pleit ook voor de praktische uitvoerbaarheid van de plannen. De ICT-systemen van banken vragen misschien ook om aanpassing. Verder vragen hypotheekadviseurs wellicht om het bijspijkeren van hun kennis, want het gaat wel om een nieuw product.
Net te laat voor dit baanbrekende plan, dan maar een huurhuis…
Ook het Omroep MAX-radioprogramma Villa VDB op NPO Radio 1 besteedt op de dag van de motie aandacht aan de doorstroomhypotheek. Niet alleen het hierboven geciteerde Kamerlid Steen komt aan het woord, maar ook Hennie Bijsterbosch uit Wezep, die haar verhaal al eens heeft gedaan in De Stentor. Mevrouw valt recht in de doelgroep voor zo’n doorstroomhypotheek. Zij zou daar wel wat aan hebben gehad, maar die komt nu te laat voor haar. Ze huurt inmiddels namelijk al een huis.
De doorstroomhypotheek is een tijdelijk product, beklemtoont Steen nog maar eens. “Op het moment dat je huis is verkocht, loopt de hypotheek af en moet je aflossen,” legt ze uit in de uitzending. “Dat is het verschil met een opeethypotheek, die blijft doorlopen.”
(Bron: Tweede Kamer, CDA, 50PLUS, AD, Villa VDB, MAX Vandaag, archief. Foto: ANP)
Van eengezinswoningen naar seniorenwoningen: ‘Wij willen wel, maar kunnen niet doorstromen’