Websites vaak te lastig voor mensen met beperkingen: ‘Toegankelijkheid neemt toe, maar er is nog veel meer te halen’
Deze week is het precies 1 jaar geleden dat de Europese Toegankelijkheidswet is ingevoerd. Die wet ziet erop toe dat websites ook toegankelijk zijn voor mensen met beperkingen. Digitaal Toegankelijk presenteert vandaag de Nationale Monitor Digitale Toegankelijkheid 2026. Pim Teeuwisse, mede-eigenaar van Digitaal Toegankelijk, gaat op verzoek van Meldpunt Actueel in op de resultaten. Wat zijn we in dat ene jaar opgeschoten? Wat gaat er goed en wat kan beter?
Toegankelijkheid van websites laat nog vaak te wensen over
In mei constateert Meldpunt Actueel dat een groot deel van de zorgwebsites niet voldoet aan de Europese Toegankelijkheidswet (European Accessibility Act). Het is een ‘stokpaardje’ van presentator Elles de Bruin, die er regelmatig een column over schrijft. Miljoenen Nederlanders ondervinden hierdoor problemen en hebben geen toegang tot zorg die ze nodig hebben.
Websites zijn vaak te ingewikkeld voor mensen die bijvoorbeeld blind, doof of laaggeletterd zijn. De toegankelijkheid laat vaak te wensen over. Dat kan stukken beter. Daarnaast komt de vraag op of gebruikers van zorgwebsites en -apps niet altijd recht moeten hebben op contact met een mens? GroenLinks-PvdA (PRO) wil dit recht op persoonlijk contact zelfs verankeren in de wet.
Verschillende onderzoeken naar toegankelijkheid van websites
De Nationale Monitor Digitale Toegankelijkheid 2026 is een grootschalig onderzoek van Digitaal Toegankelijk onder 653 organisaties in sectoren als zorg, banken, onderwijs, nutsbedrijven (water en energie), telecom en cultuur. Het doel is inzicht te geven in hoe toegankelijk en begrijpelijk Nederlandse websites en digitale diensten zijn. In hoeverre voldoen organisaties aan deze Europese wetgeving?
Uiteindelijk handelt het om één ding: is de site WCAG-bestendig (Web Content Accessibility Guidelines)? Voldoet die aan internationale standaarden en richtlijnen voor digitale toegankelijkheid? Ze zijn ontwikkeld om ervoor te zorgen dat websites, apps en andere digitale documenten bruikbaar zijn voor iedereen. Dat betekent ook voor mensen met visuele, auditieve, motorische of verstandelijke beperkingen.
Omdat de Europese Toegankelijkheidswet nu 1 jaar actief is, verschijnen er momenteel gelijktijdig onderzoeken of alles inmiddels beter is. Voor webwinkels gaat het al stukken beter dan een jaar geleden, maar er is nog veel verbetering mogelijk. Dat laat een onderzoek zien van Level Level, dat jaarlijks de 300 grootste webwinkels onder de loep neemt.
Toegankelijkheid is veel meer een thema dan voorheen
Pim Teeuwisse, mede-eigenaar van Digitaal Toegankelijk, constateert dat toegankelijkheid veel meer een thema is dan voorheen. “Bijna de helft van de door ons onderzochte organisaties is ermee bezig. En dat is positief, maar er is nog veel meer te halen,” zegt hij. “We hebben niet alleen gekeken of video’s wel ondertiteld zijn of dat de site in zijn geheel met een toetsenbord is te bedienen. Maar we onderzochten ook of een klantenservice wel te bereiken is. Kun je met een echt mens bellen?”
Veel van dit soort onderzoeken kijken vooral naar de technische kant, maar Digitaal Toegankelijk neemt ook de menselijke kant mee in zijn onderzoek. “Dat gebeurt met interviews met gebruikers over de problemen waar zij tegenaan lopen. Zo proberen mensen in te loggen op een zorgportaal, maar blijkt de software niet te werken. Zulke gebruikers valt niks te verwijten.”
Wie doen het goed, wie kan er beter?
“Juist de sociale sectoren doen duidelijk erg hun best voor de gebruikers,” verklaart Teeuwisse. “Gemiddeld 60 procent gaat vaak verder dan de wettelijke verplichtingen. Woningcoöperaties, de zorg en de culturele sector doen vaak een stapje extra. Denk aan een theater dat op zijn site uiteenzet hoe je met een rolstoel een goede zitplaats kunt krijgen.” In de zorg gaat 36 procent ‘harder dan strikt moet’, in cultuur maar liefst 63 procent.
In de financiële sector kan bijna 73 procent van alle organisaties alle groene vinkjes zetten. Maar behalve bij de grote banken, gaat dat maar zelden gepaard met extra aandacht, zoals in de cultuur. Kleinere financiële organisaties bieden vaak geen ‘teletolk’ (met gebarentaal) voor slechthorenden in hun klantenservice. “En dat is juist zo belangrijk bij financiële dienstverlening. Dit soort klanten kan niet zonder.” Ook de reiswereld blijft nog een zorgenkindje, aldus Teeuwisse.
Flitsende websites: leuk, maar niet toegankelijk
“Hoe flitsender de website, hoe minder toegankelijk over het algemeen,” merkt Teeuwisse op. “Een mooi webontwerp gaat vaak ten koste van wat nodig is voor mensen met beperkingen.” Ook 17 festivals en evenementen van Mysteryland tot Lowlands en van de Zwarte Cross tot Oerol zijn onderzocht. “Dan zie je op de site bijvoorbeeld met een drone gemaakte festivalbeelden van een DJ met fel stroboscooplicht. Heel gaaf, maar het kan gevaarlijk zijn voor mensen met epilepsie.” Daar staat tegenover vaak wel goede info over rolstoeltoegankelijkheid, haast hij te melden.
Het is het een of het ander
Teeuwisse concludeert dat de financiële sector technisch (de wettelijke eisen) heel goed scoort in het onderzoek, maar op het menselijke vlak nauwelijks iets extra’s doet. Voor de culturele sector is het juist andersom. “Ze doen daar heel veel extra, maar schieten dan weer te kort op de wettelijke eisen.”
Enigszins gechargeerd legt hij het verschil uit: “Ze faciliteren in de cultuur alles perfect om te genieten van een voorstelling op een mooie plek in de zaal, maar alleen kun je geen kaartje kopen. In de financiële sector kun je probleemloos een rekening openen, maar kun je als je doof bent geen klantenservice krijgen.”
Hij geeft ook nog een schrijnend voorbeeld van pure onwil: “Als we op een video stuitten zonder ondertiteling, dan haalden sommige bedrijven die er nog liever af dan die alsnog te gaan ondertitelen voor slechthorenden.” Er is dus nog wel werk aan de winkel, wil hij maar zeggen.
Bij de presentatie van het onderzoek vindt er ook een prijsuitreiking plaats voor de organisaties die het best voor de dag komen als het gaat om toegang voor mensen met beperkingen.
(Bron: Digitaal Toegankelijk, Level Level, NOS, archief. Foto: MAX)