Rechter vernietigt gemeentelijke verkeersboetes na digitale handhaving zonder voorafgaande expliciete toestemming van het OM
Nadat het eerdere rechterlijke oordeel dat verkeersboetes niet bedoeld zijn om de begroting te dichten, is er nu een nieuwe kwestie op dit punt. Ditmaal gaat het erom of er vooraf door het OM wel toestemming is gegeven voor digitale verkeershandhaving door boa’s. Ontbreekt die of is die onduidelijk, dan vernietigt de rechter zo’n cameraboete.
De overtreding is begaan, maar de toestemming voor handhaving ontbreekt
De recente uitspraken over gemeentelijke verkeersboetes draaien niet om de vraag of de overtreding daadwerkelijk is begaan. Want dat is wel degelijk zo. De bestuurder doet iets wat niet mag. Ook is het niet zo dat de foto als bewijs niet zou deugen. Want het beeld is kraakhelder. Dat is allemaal het punt niet.
Het probleem zit in een formele voorwaarde voor digitale verkeershandhaving door boa’s. Er moet vooraf expliciete instemming zijn verleend door het OM, meer bepaald het CVOM. Die afkorting staat voor het Parket Centrale Verwerking Openbaar Ministerie. Dat is het onderdeel van het Openbaar Ministerie (OM) dat onder meer verantwoordelijk is voor de afhandeling van verkeerszaken. Daarbij houdt het toezicht op bepaalde vormen van geautomatiseerde handhaving.
Officiële instemmingsbrief van het CVOM ontbreekt
De zaak die nu zoveel stof doet opwaaien, speelt zich af in Sneek. Een automobilist rijdt een straat in waarvoor een geslotenverklaring (bord C1) geldt. De overtreding is vastgelegd met een camera en leidt tot een boete. Maar de kantonrechter oordeelt dat in het dossier geen officiële instemmingsbrief van het CVOM aanwezig is. En dat moet. Dat staat in de landelijke Regeling domeinlijsten voor buitengewoon opsporingsambtenaar (boa’s). De rechter kent daar geen pardon mee en vernietigt de opgelegde boete. Een vergelijkbare situatie doet zich eerder ook voor in Tilburg met exact hetzelfde gevolg.
Toestemming voor digitale handhaving mag niet vrijblijvend zijn
Toestemming moet volgens de regels niet vrijblijvend zijn. Niet met een paar simpele mailtjes heen en weer tussen CVOM en een bepaalde gemeente. Er moet een grondige beoordeling van de verkeerssituatie, de bebording en de wijze van constatering (verkeerscamera’s of camera-auto’s ) aan zijn voorafgegaan. De toestemming moet zijn vastgelegd in een officiële brief. Anders telt die niet. De burger moet namelijk kunnen vertrouwen op hoge kwaliteit in de rechtsvervolging in plaats van hapsnapbeleid.
Ander systeem dan bij flitspalen
Het gaat overigens nadrukkelijk niet om gewone flitspalen voor snelheidsovertredingen of roodlichtcamera’s. Die vallen onder een ander (landelijk) handhavingssysteem. De recente uitspraken hebben specifiek betrekking op digitale verkeershandhaving door boa’s, bijvoorbeeld met kentekencamera’s bij geslotenverklaringen, voetgangersgebieden, milieuzones of andere toegangsverboden. De juridische discussie betreft dus deze vorm van digitale handhaving, op deze ene locatie en in deze concrete vorm.
Geen heropening oude zaken, beroepstermijn van 6 weken is leidend
De uitspraken betekenen niet dat oude verkeersboetes nu ineens massaal kunnen worden aangevochten. Voor Mulderboetes (verkeersboetes met de M rechtsboven in de brief van het CIJB) geldt een beroepstermijn van 6 weken na de verzenddatum van de beschikking. Wie binnen die termijn bezwaar of beroep instelt, kan het ontbreken van de benodigde CVOM-instemming aankaarten. Verwacht daarom geen heropening van zaken of terugbetaling van duizenden boetes uit het verleden. Maar onthoud wel dit: snel beroep aantekenen, kan lonend zijn.
“Digitale handhaving genereert zoveel extra verkeersboetes. Het is goed dat die melkkoe nu eens een halt wordt toegeroepen,” vindt melder Hans. Hij is waarschijnlijk niet de enige.
(Bron: Rechtspraak, De Telegraaf, Autobahn, CVOM, archief. Foto: Shutterstock)