Belastingdienst is begonnen met terugbetalen van te veel betaalde box 3-belasting: ‘Hé, hé, eindelijk gerechtigheid’

Wat is de kwestie met de box-3 belasting ook alweer?

Spaargeld, beleggingen en een 2^e huis vallen onder het box 3-inkomen. Het probleem dat hier speelt, zit in de manier waarop vermogen jarenlang is belast: niet op basis van het werkelijke rendement, maar op basis van een fictief rendement. Vooral spaarders en beleggers hebben daardoor soms belasting over opbrengsten betaald, die zij helemaal nooit hadden behaald. Soms hadden zij zelfs verlies geleden. Dan toch belasting moeten betalen voelt onrechtvaardig. Dat vindt ons hoogste rechtscollege ook.

De Hoge Raad beslist in het voordeel van spaarders en beleggers

3 uitspraken van de Hoge Raad zijn daarbij bepalend. In het Kerstarrest van 24 december 2021 oordeelt de Hoge Raad dat de oude box 3-heffing in strijd is met het Europees recht, omdat belastingplichtigen (vooral spaarders) een aanslag kunnen krijgen op basis van een forfaitair rendement dat zij niet hebben gemaakt.

Op 6 juni 2024 volgt een tweede minstens zo belangrijke uitspraak: ook onder de tijdelijke overbruggingswet moet de aanslag omlaag als het werkelijke rendement lager is dan het fictieve rendement. In een latere uitspraak over de Massaal Bezwaar Plus-procedure maakte de Hoge Raad duidelijk dat niet iedereen alsnog zijn geld terugkrijgt. Wie over de jaren 2017 tot en met 2020 namelijk niet op tijd bezwaar heeft gemaakt, kan naar compensatie over die jaren fluiten.

Hersteloperatie met Opgaaf werkelijk rendement box 3

De hersteloperatie loopt via de Opgaaf werkelijk rendement. De Belastingdienst heeft vorig jaar brieven gestuurd aan belastingplichtigen, die mogelijk recht hebben op herstel. Daarin vragen ze opgave te doen van hun werkelijke rendement. Daarbij wordt gekeken naar de periode 2017 tot en met 2025. Als uit die opgave blijkt dat het werkelijke rendement lager is dan het fictieve rendement, kan de aanslag worden verminderd of volgt een teruggaaf. Er is een handige checklist gemaakt om u bij uw opgave op weg te helpen.

Uitzonderingsgeval

Een enkeling merkt met een glimlach op dat het soms ook anders kan uitpakken. Zo zegt melder Buitenhof: “De belasting over het fictieve rendement was voor mij lager. Je betaalde 30 procent belasting over een fictief rendement van 4 procent. In de praktijk betekende dat 1,2 procent belasting over het vermogen boven de belastingvrije grens. Dat vond ik prima, want mijn werkelijke rendement was meestal gemiddeld meer dan twee keer zo hoog als die 4 procent.” Maar dat is een uitzonderingsgeval.

Terugbetalen te veel betaalde box 3-belasting van start

De Belastingdienst is intussen begonnen met het terugbetalen van te veel betaalde box 3-belasting. De fiscus verwacht miljoenen formulieren te moeten verwerken en doet dat per belastingjaar. Inmiddels is de Belastingdienst aangekomen bij het jaar 2022, een jaar waarin veel beleggers verlies hebben geleden en dus grote kans maken op teruggave.

‘Hé, hé, eindelijk gerechtigheid,’ zegt melder Theo, die zijn geld over dat jaar binnen heeft. “Maar er zijn ook veel mensen die helemaal niks terugkrijgen, vooral over 2017 tot en met 2020. Gewoon omdat ze toen niet op tijd bezwaar hebben gemaakt, waarschijnlijk uit pure onwetendheid.”

Afhandeling kan nog wel even duren

Maar wie wel tijdig bezwaar heeft gemaakt, moet mogelijk nog lang wachten op een belastingteruggave, zegt melder René. “Op de eigen website legt de Belastingdienst uit dat er in theorie 10 miljoen brieven kunnen binnenkomen, en dat het verwerken daarvan een flinke klus is. Het kan wel tot 2030 op zich laten wachten voordat je antwoord krijgt.” Met andere woorden: de komende 4 jaar is dit dossier nog lang niet afgerond.

(Bron: Rijksoverheid, De Belastingdienst, Hoge Raad, archief. Foto: ANP)

Geld terug of niet? Minimaal 580 miljoen euro compensatie voor spaarders