Thuisbatterij kan interessant zijn na afschaffing salderingsregeling: ‘Maar let op brandveiligheid’

Hoe werkt een thuisbatterij?

Zonnepanelen zijn een serieuze energiebron aan het worden. Zonnestroom levert nu bijna 20 procent van alle stroom in Nederland, schrijft De Telegraaf (8 september 2026). Die opbrengst willen de mensen niet zomaar verloren laten gaan. Daarom komt de thuisbatterij steeds vaker in beeld als energieopslag.

Als u meer zonnestroom opwekt dan u verbruikt, dan stuurt de regelaar van uw zonnepanelen de zonnestroom naar uw thuisbatterij. Pas wanneer deze vol zit, gaat de rest van deze stroom naar het stroomnet. Met een thuisbatterij kunt u die energie bewaren en dan bijvoorbeeld ’s avonds gebruiken, waardoor u minder (duurdere) stroom van het net hoeft af te nemen.

Toenemende belangstelling voor de thuisbatterij

De belangstelling voor thuisbatterijen neemt momenteel vooral toe omdat de salderingsregeling voor aan het stroomnet teruggeleverde energie op 1 januari 2027 definitief stopt. Daar is jaren over gesproken, maar nu gaat het ook écht gebeuren. Overtollige opgewekte energie wordt tot dat moment nog weggestreept tegen het werkelijke verbruik. Veel huishoudens zoeken daarom vaker naar manieren om zelf meer van hun eigen zonnestroom te gebruiken.

2 soorten thuisbatterijen

Er zijn grofweg 2 typen thuisbatterijen: de vaste thuisbatterij en de plug-in thuisbatterij (ook wel ‘stekkerbatterij’ genoemd).

Vaste thuisbatterij

Een vaste thuisbatterij mag alleen door een (erkende) installateur worden aangesloten op de meterkast. Deze systemen hebben vaak een hoge opslagcapaciteit en kunnen genoeg vermogen leveren om een groot deel of zelfs de hele woning van stroom te voorzien. Een vakman erbij halen is duurder, maar ook stukken veiliger, omdat u natuurlijk geen kortsluiting wil in uw huis.

Plug-in thuisbatterij

De nieuwste ontwikkeling is de veel goedkopere plug-in thuisbatterij. Met zo’n stekkerbatterij kunt u ook zonnestroom tijdelijk opslaan. Deze steekt u eenvoudig in een normaal stopcontact en werkt via een app. Daar komt geen installateur bij aan te pas. Dat kunt u gewoon zelf doen. Maar experts adviseren wel om dat uit veiligheidsoverwegingen niet lichtzinnig te doen.

Het vermogen van zo’n stekkerbatterij is veel lager dan een gewone thuisbatterij (met minimaal 2.000 kWh), namelijk zo’n 800 watt. De opslagcapaciteit is ook veel beperkter, tussen de 1 en 6 KWh al naar gelang het model (tegen 5-15 kWh bij de traditionele thuisbatterij). Er zijn inmiddels ook al modellen op de markt, die een maximum van 10 kWh kunnen opslaan.

Een plug-in batterij is vooral geschikt voor basisverbruik, voor wat simpele zaken als verlichting, koelkast, televisie en laptops. Voor zware verbruikers zoals een inductiekookplaat, laadpaal of warmtepomp is het vermogen meestal onvoldoende. Dat is meer iets voor de vaste thuisbatterij.

Thuisbatterij als buffer tijdens piekuren

Een plug-in thuisbatterij kan fungeren als een buffer tijdens verbruikspieken. Wanneer huishoudens rond etenstijd veel stroom gebruiken en de belasting van het stroomnet stijgt, kan de batterij automatisch opgeslagen energie leveren. Daardoor neemt u minder elektriciteit van het net af en ontlast u het stroomnet.

Zulke systemen kunnen overigens ook werken zonder zonnepanelen op uw dak, naast uw gewone stroomaansluiting. In combinatie met een dynamisch energiecontract (met steeds wisselende prijzen) laden ze automatisch op tijdens goedkope uren en leveren ze stroom terug wanneer de tarieven hoger zijn. De particulier gaat daarmee de energiemarkt en wordt als het ware zelf stroomleverancier. Alle kleine beetjes helpen op het overvolle stroomnet. In 2024 kondigt energiebedrijf Eneco een proef voor het op afstand aansturen van de batterij, met een beloning voor klanten.

Noodstroom bij stroomuitval

Een aantal plug-in batterijen beschikt ook over een noodstroomfunctie. Bij een stroomstoring kan de batterij via een speciaal noodstopcontact stroom leveren aan bijvoorbeeld koelkast, router, verlichting, telefoonladers en andere kleine apparaten. Hierdoor kunnen gebruikers essentiële apparatuur blijven gebruiken totdat de reguliere netstroom weer terugkeert.

Waarschuwing van Techniek Nederland: let op veiligheid

Techniek Nederland verklaart op zijn site dat de aanschaf van een thuisbatterij geen eenvoudige aankoop is. John van Vugt, expert elektrotechniek, zegt daar hierover:

“Een thuisbatterij kan een waardevolle investering zijn, maar het is geen simpele plug and play aanschaf. Je moet rekening houden met capaciteit, de plek waar de batterij wordt geplaatst, elektrische veiligheid en brandveiligheid en terugverdientijd. Laat je daarom altijd vooraf goed informeren door een deskundige installateur en kijk verder dan alleen de prijs. Een goede voorbereiding bepaalt of de investering echt rendeert én veilig is.”

De brancheorganisatie van installateurs adviseert consumenten onder meer om goed te kijken naar de capaciteit, de elektrische installatie in huis, brandveiligheid en de garantievoorwaarden. Daartoe is een lijst met 10 tips opgesteld. Het risico op brand in de meterkast neemt sterk toe mede door toepassing van thuisbatterijen.

Risico’s van plug-in batterijen

Ook andere deskundigen waarschuwen voor risico’s van plug-in batterijen. Consumenten weten vaak niet of de bestaande bekabeling achter een stopcontact überhaupt wel geschikt is voor langdurige zware belasting.

Daarnaast blijken sommige buitenlandse modellen vermogens te leveren die hoger liggen dan de 800 watt die algemeen als veilig wordt beschouwd voor gebruik via een bestaand stopcontact. Dat kan volgens deze experts leiden tot oververhitting van bekabeling en aansluitingen. Verder speelt ook de plaatsingsplek in huis een belangrijke rol. Een batterij naast een radiator of tussen uw meubels kan extra brandrisico’s opleveren. Dan worden ze te heet.

Adviezen en waarschuwingen van de brandweer

Ook de brandweer adviseert om een thuisbatterij alleen te plaatsen op een geschikte locatie. Dat is op een droge, goed geventileerde plek op de begane grond. Een rookmelder is daarbij geen overbodige luxe. De batterij moet vrij staan van andere spullen in huis. Plaats zulke batterijen nooit onder een trap of op een vluchtroute naar buiten. Bij brand moet u uw woning veilig kunnen verlaten.

Nadelen voor het milieu en uw portemonnee

Milieu Centraal is enigszins terughoudend over de financiële voordelen van thuisbatterijen. Meest opvallende nadeel is volgens deze organisatie dat het maken van de batterij erg milieubelastend is. Het vraagt veel energie en grondstoffen. Milieu Centraal wijst erop dat een thuisbatterij momenteel vaak nog een tamelijk lange terugverdientijd heeft. Bovendien maakt een batterij huishoudens niet volledig onafhankelijk van het elektriciteitsnet.

Een huishouden hoeft ook niet per se een thuisbatterij te kopen om meer eigen zonnestroom te gebruiken. Slim plannen van uw energieverbruik kan ook veel opleveren. Laat bijvoorbeeld uw wasmachine draaien als de zon schijnt of gebruik uw vaatwasser overdag. Of laad uw elektrische auto opladen tijdens piekuren van uw zonnepanelen. Dat maakt een groot verschil.

Foto: Shutterstock

Waarschuwingen over groeiend brandrisico door verduurzaming: ‘Meterkast is geen hobbyproject’